Muminun surəsi — Ayə 92

Mənası:

• الْغَيْبِ – qeyb, görünməyən, hisslərlə dərk edilməyən aləm.
• الشَّهَادَةِ – şəhadət aləmi, görünən, hiss və duyğularla qavranılan aləm.
• فَتَعَالَى – ucadır, pakdır, hər şeydən yüksəkdir.
• يُشْرِكُونَ – şərik qoşurlar, Allaha ortaq qoşanlar.

Təfsir:

Allah-təala hər şeyi biləndir. O, həm qeybi – gözlərdən gizli olanı, həm də şəhadəti – görünən, hiss olunan aləmi mükəmməl şəkildə bilir. Onun elmi heç bir şeydən qafil deyil; istər gizli, istər aşkar olsun, hər şey Onun elmindədir. O, bütün varlıqların ürəyindəkini, düşüncələrini, niyyətlərini və əməllərini bilir. Heç bir sirr, heç bir gizli məqam Ondan gizli qalmaz.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allah-təala bütün nöqsanlardan ucadır, pakdır. O, Özünə şərik qoşanların iddialarından tamamilə uzaqdır. Müşriklərin Ona bütlər, tanrılar, başqa varlıqlar şərik qoşması tamamilə batildir. Allah belə şəriklərdən, onların uydurduqlarından və bütün bu yalan iddialardan ucadır.

Ey insan! Sənin Rəbbin hər şeyi biləndir, hər şeyə qadirdir. O, sənin gizli və aşkar bütün hallarını görür. Ondan heç nə gizli qalmır. Buna görə də, sən yalnız Ona ibadət et, yalnız Ondan kömək dilə və heç kəsi Ona şərik qoşma. Çünki O, bütün nöqsanlardan ucadır, pakdır və Onun şəriki yoxdur.

Bu ayə bizə təvhidin – yəni Allahın birliyinin ən böyük dəlillərindən birini göstərir. Əgər Allah hər şeyi bilirsə, hər şeyi görürsə, hər şeyə qadirdirsə, deməli, O, ibadətə layiq olan yeganə varlıqdır. Ondan başqa heç bir varlıq bu xüsusiyyətlərə malik deyil. Buna görə də, ağıllı insan yalnız Allaha üz tutar, yalnız Ona ibadət edər və Onun razılığını qazanmağa çalışar.

Allah-təala bizə bu ayə ilə öyrədir ki, biz hər an Onun nəzarəti altındayıq. Gizli və aşkar bütün əməllərimiz Onun elmindədir. Bu, bizə həm qorxu, həm də ümid verir. Qorxu – çünki pis əməllərimiz gizli qalmır; ümid – çünki yaxşı əməllərimiz də Onun yanında mükafatsız qalmır. Gəlin, bu ayədən ibrət alaq və həyatımızı Allahın razılığına uyğun quraq.