Mo'minun surasi — Oyat 92

Kalimalarning ma'nolari:

• الْغَيْبِ (G'ayb): Bandalardan yashirin bo'lgan narsalar, inson hislari yeta olmaydigan narsalar.
• الشَّهَادَةِ (Shahodat): Ko'rinib turgan, inson ko'zi bilan ko'radigan va his qiladigan narsalar.
• فَتَعَالَىٰ (Fata'aalaa): U zot har qanday nuqsondan pok va oliy bo'ldi.
• يُشْرِكُونَ (Yushrikun): Allohga sherik qo'shishadi, Unga tengdoshlar keltirishadi.

Tafsir:

Alloh taolo o'zining oliy sifatlarini bayon qilib, U zotning ilmi har narsani qamrab olganini aytmoqda. U — g'aybni ham, shahodatni ham biluvchidir. Ya'ni, bandalardan yashirin bo'lgan narsalarni ham, ular ko'rib turgan va his qilayotgan narsalarni ham barobar biladi. Uning ilmidan hech narsa chetda qolmaydi — na osmonlardagi, na yerdagi, na yuraklardagi, na sirlardagi narsalar. Hamma narsa Uning huzurida oshkordir.

Alloh taolo g'ayb ilmini O'ziga xos qilib, bu ilmdan hech kimni bahramand qilmagan. U zot har qanday nuqsondan pokdir. Mushriklar Uning oldiga butlar va sanamlar kabi ojiz maxluqlarni sherik qilib qo'yishadi. Alloh esa ularning bu yolg'on e'tiqodlaridan mutlaqo pok va oliydir. U zotning sherigi yo'q, U yagonadir, tengdoshi va o'xshashi yo'qdir.

Foydalar:

1. Allohning ilmi har narsani qamrab olganini bilish mo'minning qalbini taskin bilan to'ldiradi. Chunki banda qachonki Alloh uning barcha holatini bilishini anglasa, u yolg'iz qolganida ham gunoh qilishdan hayo qiladi.
2. Bu oyat mo'minni har bir ishida, hatto yashirin joylarda ham, Allohning nazarida ekanini his qilishga o'rgatadi. Bu esa insonni to'g'ri yo'lda mustahkam qiladi.
3. Allohning g'ayb ilmini bilishi bizga O'limdan keyingi hayot, jannat va do'zax kabi g'aybiy narsalarga ishonishimizni osonlashtiradi. Chunki U zot hamma narsani biluvchidir.
4. Mushriklarning Allohga sherik keltirishlari butunlay bema'ni ekanini anglash — insonni tavhidga, ya'ni Allohni yagona iloh deb bilishga yetaklaydi. Bu esa inson qalbini shirk illatidan tozalaydi.