سوره شعرا — آیه 129

معانی کلمات:

• مَصَانِعَ: جمع «مَصنَعَة»، به معنای حصارها، قلعهها، بناهای استوار و محکم، و نیز به قولی آبانبارهای زیرزمینی.
• لَعَلَّکُمْ تَخْلُدُونَ: گویا شما در این دنیا جاودانهاید و هرگز نمیمیرید.

تفسیر آیه:

این آیه بخشی از سرزنشهای حضرت هود علیهالسلام به قوم عاد است. آنان در زمین طغیان کرده بودند و نعمتهای الهی را سپاس نمیگفتند. از جمله کارهای ناپسند آنان این بود که بر روی هر مکان مرتفعی بنایی بلند و باشکوه میساختند تا از آن بر رهگذران بنگرند و آنان را به سخره بگیرند. این کار، کاری بیهوده و اسراف بود که نه سودی برای دینشان داشت و نه منفعتی برای دنیایشان. افزون بر این، آنان حصارها و قصرهای محکم و استواری برمیافراشتند که گویی هرگز از این دنیا کوچ نخواهند کرد و مرگ به سراغشان نخواهد آمد. آنان چنان غرق در لذتهای دنیوی و آبادانی افسارگسیخته شده بودند که آخرت و حساب و کتاب را به کلی فراموش کرده بودند و گمان میکردند با این بناهای عظیم، میتوانند جاودانه در دنیا بمانند. این طرز فکر، نشاندهنده غرور، تکبر و بیخبری آنان از حقیقت زندگی و پایان قطعی آن بود.

فواید و پیامهای آیه:

• دنیا سرای گذر است و هیچ بنا و حصاری نمیتواند انسان را از مرگ نجات دهد؛ پس عاقل کسی است که برای آخرت خود توشه برگیرد، نه آنکه دل به آبادیهای فانی دنیا خوش کند.
• صرفِ ساختن و آباد کردن، اگر همراه با یاد خدا و آخرت نباشد، نه تنها ارزشی ندارد، بلکه میتواند نشانهای از غفلت و سرمستی باشد.
• انسان مؤمن باید در هر کاری، از جمله ساختن و آبادانی، نیت خیر داشته باشد و آن را وسیلهای برای خدمت به خلق و رضایت خدا قرار دهد، نه برای فخر فروشی و ظلم.
• این آیه هشداری است به همه انسانها که مبادا با تکیه بر امکانات و قدرت ظاهری، خود را بینیاز از خدا ببینند و از یاد مرگ و قیامت غافل شوند.