سوره شعراء — آيت 148

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• زُرُوعٍ: زراعتون، فصل، پوکون.
• نَخْلٍ: کجيون، کجيءَ جا وڻ.
• طَلْعُهَا: ان جو طلع، يعني کجيءَ جو اُهو ڦلڙو جيڪو پهريون ڀيرو ٻاهر نڪرندو آهي.
• هَضِيمٌ: نرم، ملائم، لطيف ۽ پچيل.

2) تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي نبي حضرت صالح عليه السلام جي قوم کي ٻڌائي ٿو ته انهن کي ڪهڙيون نعمتون عطا ڪيون ويون هيون. انهن کي باغن، چشمن ۽ پوکن ۾ رهڻ جي توفيق ملي هئي، ۽ انهن وٽ کجيون هيون جن جو ڦل پهريون ڀيرو نڪرندو هو ته نهايت نرم، ملائم ۽ پچيل هوندو هو، جيڪو کائڻ ۾ لذيذ ۽ خوش ذائقو هو. اهي سڀ نعمتون الله تعاليٰ جي طرفان انهن لاءِ دنيا جي زندگي ۾ آسودگي ۽ آرام جو سبب هيون. انهن کي اهڙي زندگي ۾ رهندي ڪنهن به قسم جي تڪليف يا ڏک جو سامنو نه هو، پر انهن پنهنجي رب جي نعمتن جو شڪر ادا ڪرڻ بدران سرڪشي ۽ غرور اختيار ڪيو.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي ٻانهن کي دنيا ۾ بيشمار نعمتون عطا ڪري ٿو، جن ۾ کاڌو، پاڻي، رهائش ۽ آرام شامل آهن. انهن نعمتن تي غور ڪرڻ ۽ شڪر ادا ڪرڻ هر مسلمان جو فرض آهي.
• کجيءَ جي ڦل جي نرمي ۽ لذت جهڙين نعمتن جو ذڪر قرآن مجيد ۾ ڪرڻ ان ڳالهه جي نشاندهي آهي ته الله تعاليٰ پنهنجي ٻانهن لاءِ ڪيتريون ئي سهولتون ۽ آسودگيون پيدا ڪيون آهن.
• دنيا جي نعمتون عارضي ۽ فاني آهن، انهن تي غرور ڪرڻ ۽ سرڪشي اختيار ڪرڻ انسان جي تباهيءَ جو سبب بڻجي سگهي ٿو، جيئن قوم صالح عليه السلام جو انجام ٿيو.
• قرآن مجيد ۾ دنياوي نعمتن جو ذڪر انسان کي آخرت جي نعمتن جي ياد ڏياري ٿو، جيڪي ان کان به وڌيڪ دائمی ۽ بهتر آهن.
• الله جي نعمتن تي شڪر ۽ عاجزي اختيار ڪرڻ انسان کي الله جي ويجهو ڪري ٿو ۽ آخرت ۾ ڪاميابيءَ جو ذريعو بڻجي ٿو.