سوره شعرا — آیه 149

معانی کلمات:

• تَنْحِتُونَ: میتراشید، میبرید و شکل میدهید.
• فَارِهِینَ: ماهر و چیرهدست در تراشیدن؛ همچنین به معنای سرمست و مغرور از نعمت نیز آمده است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه سرزنش قوم ثمود، یکی دیگر از نعمتهای بزرگ خود را به آنان یادآوری میکند و میفرماید: شما از کوهها خانههایی میتراشید و با مهارت تمام، آن را برای سکونت خود آماده میسازید. این کار شما نشاندهنده توانایی و استعداد شماست، اما متأسفانه به جای شکرگزاری از این نعمت، به آن مغرور شدهاید و با سرمستی و تکبر، از عذاب الهی غافل ماندهاید. شما در امنیت و آسایش زندگی میکنید، در باغهای پرثمر و چشمههای جاری، اما به جای عبادت پروردگار، به طغیان و سرکشی پرداختهاید. این خانههای سنگی که با دقت و هنرمندی در دل کوهها میتراشید، نه شما را از مرگ نجات میدهد و نه از عذاب الهی محفوظ میدارد.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای الهی وسیلهای برای آزمایش انسان است؛ نه دلیلی بر جاودانگی و امنیت از عذاب.
• مهارت و تواناییهای دنیوی اگر با شکر و بندگی همراه نشود، انسان را به غرور و سرکشی میکشاند و مایه هلاکت او میگردد.
• انسان هر چقدر در ساختن خانههای محکم و امن مهارت داشته باشد، باز هم نمیتواند خود را از مرگ و قیامت نجات دهد؛ پس باید به فکر خانه آخرت باشد که با اعمال صالح ساخته میشود.
• نعمتهای مادی نباید انسان را از یاد خدا غافل کند؛ بلکه باید او را به شکرگزاری و اطاعت بیشتر وادارد.