Surat Asy-Syu'ara — Ayat 149

1) Tegesing tembung-tembung kang perlu dimangerteni:

• وَتَنْحِتُونَ (wa tanḥitūna): lan sira padha ngukir utawa ngethok. Asalé saka tembung *naḥata* kang ateges ngethok watu utawa kayu nganggo piranti, nganti dadi wangun tartamtu.
• الْجِبَالِ (al-jibāl): gunung-gunung, yaiku panggonan kang dhuwur lan kukuh saka watu.
• بُيُوتًا (buyūtan): omah-omah, panggonan kanggo manggon.
• فَارِهِينَ (fārihīna): tembung iki nduwèni loro makna miturut para mufassir. Makna kapisan: *pinter lan trampil* anggoné ngukir watu. Makna kapindho: *sombong, gumedhe, lan mubra-mubru* merga keluwihaning urip.

2) Katrangan tegesing ayat:

Ing ayat iki, Allah SWT nyritakaké bab kaum Tsamud, yaiku umaté Nabi Shalih AS, kang diparingi nikmat gedhé déning Allah. Sawisé nyebutaké bab tanduran, sumber banyu, lan wit kurma kang subur, Allah banjur nyebutaké kepriyé anggoné wong-wong mau mbangun omah. Padha ngethok lan ngukir gunung-gunung watu kanggo digawé omah panggonan manggon. Anggoné ngukir watu mau pancèn pinter lan trampil banget, nganti omah-omahé katon apik lan kuwat.

Nanging ana cathetan penting: tembung *fārihīn* ing ayat iki bisa ateges wong-wong mau padha pinter lan trampil, nanging uga bisa ateges padha sombong lan gumedhe. Tegesé, kepinteran lan kasugihan kang diparingaké Allah mau ora padha digunakaké kanggo syukur marang Allah, malah dadi jalaran wong-wong mau rumangsa luwih dhuwur, mubra-mubru, lan nglalèkaké marang Sing maringi nikmat. Mulané, ayat iki ora mung nyritakaké bab kepriyé wong mbangun omah ing gunung, nanging uga dadi pènget marang sipat gumedhe lan sombong kang bisa nuwuhaké lali marang Allah.

3) Faedah lan piwulang saka ayat iki:

• Nikmat kudu disyukuri, ora disombongaké. Apa waé kang ana ing awak kita — kepinteran, kasugihan, pangkat, lan kaprigelan — iku kabèh saka Allah. Yen ora disyukuri, nikmat mau bisa malah dadi jalaran kita kesasar.
• Kepinteran lan kaprigelan iku peparingé Allah. Wong bisa mbangun omah saka watu gunung merga diparingi akal lan kaprigelan déning Allah. Mulané, wong pinter lan trampil kudu tambah cedhak marang Allah, ora malah tambah adoh.
• Sombong iku wiwitaning karusakan. Kaum Tsamud iku umat kang kuwat lan pinter, nanging merga gumedhe lan ora gelem ngrungokaké dawuhé Nabi Shalih AS, pungkasané padha ditumpes déning Allah. Iki dadi piwulang kanggo kita kabèh.
• Ayat iki ngajak kita nggunakaké nikmat kanggo ketaatan. Omah, panggonan, lan kaprigelan kang kita duwèni luwih becik digunakaké kanggo ibadah, ngibadah marang Allah, lan tetulung marang liyan.
• Islam iku agama kang ngajèni karya lan kaprigelan. Wong nyambut gawé, mbangun omah, lan ngukir watu iku ora dilarang; malah bisa dadi sarana kanggo nyedhaki Allah, angger ora kèlangan rasa syukur lan andhap asor.

Mula saka iku, ayat iki ngélingaké kita supaya tansah syukur, andhap asor, lan nggunakaké saben nikmat saka Allah kanggo bab kang diridhai déning Panjenengané.