شعراء سۈرىسى — ئايەت 161

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «إِذْ»: ئۆز ۋاقتىدا، شۇ چاغدا دېگەن مەنىدە.
• «أَخُوهُمْ»: ئۇلارنىڭ قېرىندىشى. بۇ يەردە نەسەپ جەھەتتىن ئۇلار بىلەن قېرىنداش بولغان، ئەمما دىن جەھەتتىن ئۇلارغا ھىدايەت قىلغۇچى دېگەن مەنىدە.
• «لُوطٌ»: لۇت پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام.
• «أَلَا تَتَّقُونَ»: ئاللاھتىن قورقمامسىلەر؟ تەقۋالىق قىلمامسىلەر؟ دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا لۇت پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىگە قىلغان دەۋىتىنى بايان قىلىدۇ. لۇت ئەلەيھىسسالام ئۇلارنىڭ نەسەپ جەھەتتىن قېرىندىشى بولۇپ، ئۇلارغا شەپقەت قىلىپ، ھەمدە ئۇلارنىڭ تىلىدا سۆزلەپ، ئۇلارنى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشتىن ۋە يامان ئىشلاردىن قايتۇرۇشقا چاقىردى. ئۇ ئۇلارغا: «ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقمامسىلەر؟ ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشنى تاشلاپ، ئۇنىڭغا تەۋبە قىلمامسىلەر؟» دېدى. لۇت ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا ئاللاھنىڭ ئەلچىسى ئىكەنلىكىنى، ئەمانەتلىك ئەلچى ئىكەنلىكىنى، ئۇلارغا يەتكۈزۈشكە تېگىشلىك ۋەھىينى تولۇق يەتكۈزىدىغانلىقىنى بىلدۈردى. ئۇ ئۇلارنى ئۆزى ئېلىپ كەلگەن ھىدايەتكە ئەگىشىشكە چاقىردى ۋە بۇ دەۋەت ئۈچۈن ھېچقانداق ئەجر-مۇكاپات تەلەپ قىلمىدى، پەقەت ئالەملەرنىڭ رەببىدىن ئەجر تىلەيدىغانلىقىنى ئېيتتى. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي دەۋەتچى ئۆز قەۋمىگە شەپقەت قىلىدۇ، ئۇلارنىڭ ياخشىلىقىنى ئويلايدۇ، ھەمدە دەۋىتى ئۈچۈن دۇنيالىق مەنپەئەت تەلەپ قىلمايدۇ. ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار، كېلىڭلار، بىز مۇشۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىپ، ئاللاھتىن قورقۇپ، تەقۋالىق قىلايلى، ھەمدە پەيغەمبەرلەرنىڭ دەۋىتىگە ئەگىشىپ، ھەقىقىي مۇسۇلمان بولۇپ ياشايلى. ئاللاھ بىزنى ھىدايەت قىلغان يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن.