سوره شعراء — آيت 161

1) لفظن جي معنيٰ:

• إِذْ: جڏهن، ياد ڪر اهو وقت.
• أَخُوهُمْ: سندن ڀاءُ (مراد نسبي ڀاءُ يا قوم جو فرد).
• لُوطٌ: حضرت لوط عليه السلام، الله جو نبي.
• أَلَا: خبردار! ڇا نه ٿا ڪريو؟
• تَتَّقُونَ: الله کان ڊڄو، تقويٰ اختيار ڪريو، عذاب کان بچو.

2) تفسير:

ياد ڪريو اهو وقت جڏهن سندن ڀاءُ لوط عليه السلام کين چيو: ڇا توهان الله کان نٿا ڊڄو؟ يعني ڇا توهان شرڪ ۽ بدڪاريءَ جهڙن ڪمن کي ڇڏي، الله جي عذاب کان نٿا بچو؟ حضرت لوط عليه السلام پنهنجي قوم کي سڏ ڪيو ته الله جي ناراضگيءَ ۽ سندس عذاب کان بچو، ۽ مون کي مڃو، ڇاڪاڻ ته آءٌ الله جو موڪليل رسول آهيان ۽ توهان تائين سندس پيغام پهچائڻ ۾ امانتدار آهيان. آءٌ توهان کان هن دعوت جي بدلي ۾ ڪو به اجر ۽ معاوضو نٿو گهران؛ منهنجو اجر صرف رب العالمين جي ذمي آهي. تنهنڪري توهان الله جي عذاب کان ڊڄو، شرڪ ڇڏي الله واحد جي عبادت ڪريو، ۽ منهنجي هدايت واري دعوت قبول ڪريو.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله جو نبي پنهنجي قوم جو ئي فرد هوندو آهي، تنهنڪري دعوت ۾ محبت ۽ خيرخواهي هوندي آهي، نه دشمني.
• تقويٰ ۽ الله جو خوف ئي انسان کي برائيءَ کان بچائڻ جو بنيادي ذريعو آهي.
• نبي ۽ رسول پنهنجي دعوت جو بدلو نٿا وٺن؛ اهي خالص الله جي رضا لاءِ سڏين ٿا.
• شرڪ کان بچڻ ۽ الله جي عذاب کان ڊڄڻ هر مسلمان تي لازمي آهي.
• نبيءَ جي دعوت کي قبول ڪرڻ ۽ سندس اطاعت ڪرڻ ئي ڪاميابيءَ جو رستو آهي.
• قرآن مجيد ۾ گذريل قومن جا واقعا اسان لاءِ نصيحت ۽ عبرت جو سبب آهن، ته جيئن اسان پنهنجي رب ڏانهن موٽون ۽ سندس رحمت ۽ جنت جا طلبگار بڻجون.