Сураи Аш-Шуара — Оят 161

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• إِذْ — "он гоҳ ки", "ба ёд ор" — зарфи замонӣ, ки ҳикояти гузаштаро баён мекунад.
• أَخُوهُمْ — "бародари онҳо" — дар ин ҷо маънои бародари насабӣ ва қавмӣ дорад, яъне Лути пайғамбар (алайҳис-салом) аз ҳамон қавм ва хешу табори онҳо буд, на бегона.
• لُوطٌ — Лути пайғамбар (алайҳис-салом), ки ба сӯи қавми Садум фиристода шуда буд.
• أَلَا — ҳарфи огоҳӣ ва таваҷҷуҳ, маънояш "оё нест, ки...", "чаро...".
• تَتَّقُونَ — аз решаи "вақо" — "парҳезгорӣ мекунед", яъне "оё аз Худо наметарсед ва аз азоби Ӯ парҳез намекунед?"

1. Тафсири оят:

Дар ин оят Худованди мутаъол ҳикояти Лути пайғамбар (алайҳис-салом)-ро бо қавми худ баён мекунад. Лути пайғамбар ба қавми худ, ки хешу табори худаш буданд, муроҷиат карда гуфт: "Оё шумо аз Худо наметарсед ва аз азоби Ӯ парҳез намекунед?"

Ӯ онҳоро ба тавҳид ва парҳезгорӣ даъват намуд, то ки аз ширк ва гуноҳҳои зишт, ки онҳо содир мекарданд, даст кашанд. Лути пайғамбар бародари насабии онҳо буд, на бегона ва на душман — ӯ аз байни худи онҳо бархоста буд ва ҳаққи бародарӣ ва хешовандӣ бар онҳо дошт. Бинобар ин даъвати ӯ бояд барои онҳо осонтар ва қабулшавандатар мебуд.

Ин оят идомаи силсилаи даъватҳои пайғамбаронро нишон медиҳад, ки ҳамаашон қавми худро аввал ба тақво — парҳезгорӣ ва тарси Худо даъват мекарданд, зеро тақво асоси ҳамаи некӣҳост ва сарчашмаи наҷот аз азоб мебошад.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Даъват ба тақво — ҳар пайғамбар аввал қавми худро ба тарси Худо ва парҳезгорӣ даъват мекард, зеро тақво асоси ислоҳи инсон аст.
• Меҳрубонӣ ва наздикии даъваткунанда — Лути пайғамбар бародари онҳо буд; ин нишон медиҳад, ки даъват бояд аз рӯи меҳрубонӣ ва самимият бошад, на аз рӯи душманӣ.
• Ҳикмати тартиби даъват — пеш аз ҳама ба тавҳид ва тақво даъват кардан лозим аст, баъд ба дигар аҳком.
• Ҳамаи инсонҳо ба ҳидоят ниёз доранд — ҳатто қавме, ки пайғамбар аз байни худи онҳо буд, боз ба ёдрасонӣ ва даъват ниёз доштанд.
• Қуръон сарчашмаи ибрат аст — ҳикояти пайғамбарон дар Қуръон барои мо дарс ва панд аст, то мо аз роҳи онҳо пайравӣ кунем ва аз гуноҳ парҳез намоем.