Şüəra surəsi — Ayə 161

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• إِذْ (İz): "O zaman ki" mənasındadır; keçmişdə baş vermiş bir hadisəni xatırladır.
• أَخُوهُمْ (Əxuhum): "Onların qardaşı" deməkdir. Burada nəsəb (soy) qardaşlığı nəzərdə tutulur; Lut (əleyhissəlam) onların arasında yaşayırdı və onlara yad deyildi.
• لُوطٌ (Lut): Allahın peyğəmbərlərindən biri olan Lut əleyhissəlamın adıdır.
• أَلَا (Əla): Diqqəti çəkmək və xəbərdarlıq etmək üçün işlədilən bir ifadədir; "diqqət yetirin, görünmü" mənasını verir.
• تَتَّقُونَ (Təttəqun): "Qorxmursunuzmu, çəkinmirsinizmi?" deməkdir. Yəni Allahın əzabından qorxub Ona şərik qoşmaqdan və pis əməllərdən çəkinmirsinizmi?

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Lut əleyhissəlamın qövmünə olan xitabını bizə xatırladır. Lut əleyhissəlam onların arasında yaşayan, onları tanıyan, onlara yad olmayan bir qardaşları idi. O, onlara müraciət edərək dedi: "Məgər siz Allahdan qorxmursunuzmu? Məgər Onun əzabından çəkinmirsinizmi?"

Lut əleyhissəlam onları tək Allaha ibadət etməyə, şirki və pis əməlləri tərk etməyə dəvət edirdi. Onlar isə küfr və azğınlıq içində idilər. Peyğəmbər onlara xatırladırdı ki, o, Rəbbindən gələn bir elçidir və ona əmanət edilən vəhyi onlara olduğu kimi çatdırır. Onları Allahın əzabından çəkindirir və özünün dəvətini qəbul etməyə çağırırdı. O, bu dəvətinə görə onlardan heç bir mükafat, heç bir dünyəvi qarşılıq istəmirdi; onun mükafatı yalnız aləmlərin Rəbbi olan Allahın yanında idi.

Bu ayə bizə göstərir ki, həqiqi dəvətçi insanları Allahdan qorxmağa çağırır, onların yaxşılığını istəyir və bunun üçün heç bir dünyəvi mənfəət gözləmir. Lut əleyhissəlam öz qövmünə qarşı çox şəfqətli və səmimi idi; onların əzaba düçar olmasını istəmirdi, ona görə də onları təkrar-təkrar təqva sahibi olmağa, yəni Allahın əmrlərinə riayət edib qadağanlarından çəkinməyə dəvət edirdi.

3) Dəvət xarakterli nəsihət:

Ey insan! Bu ayə sənə bir xatırlatmadır: Allah səni də Öz rəhməti ilə peyğəmbərlər vasitəsilə haqqa dəvət edir. Təqva – Allahdan qorxub Ona itaət etmək – insanı həm dünyada, həm də axirətdə xoşbəxtliyə aparan yoldur. Gəl, sən də Lut əleyhissəlamın dəvətinə qulaq as: Rəbbindən qorx, şirki və günahları tərk et, səmimi qəlbdən Allaha yönəl. Bil ki, Allahın qapısı tövbə edənlərə həmişə açıqdır; O, bağışlayan və rəhm edəndir.