سوره شعرا — آیه 161

معانی کلمات:

• أَخُوهُمْ: برادرشان (در نسب و دین).
• لُوطٌ: حضرت لوط علیه السلام، پیامبر خدا.
• أَلَا تَتَّقُونَ: آیا پروا نمیکنید؟ (یعنی از عذاب خدا نمیترسید و از گناهان باز نمیایستید؟)

تفسیر آیه:

این آیه به یاد آن زمانی میافتد که حضرت لوط علیه السلام، که برادر نسبی قومش بود (و از نظر دینی نیز برادر مهربان و دلسوزشان به شمار میرفت)، به آنان گفت: «آیا از خدا پروا نمیکنید و از عذاب او نمیترسید؟» او با این سخن، آنان را به تقوا و ترس از خدا دعوت کرد تا از اعمال زشت و شرکآور خود دست بردارند. حضرت لوط با این بیان، نخست آنان را به اصل تقوا و پرهیزگاری فراخواند و سپس در ادامه دعوتش، خود را رسولی امین از سوی پروردگار معرفی کرد و از آنان خواست که از خدا بترسند، از او اطاعت کنند و در برابر رسالتش از آنان پاداشی نمیخواست؛ زیرا پاداش او تنها بر عهده پروردگار جهانیان بود. این سخن، سرآغاز دعوت صادقانه و دلسوزانهای بود که هدفش نجات آن قوم از عذاب الهی و هدایت آنان به راه راست بود.

فواید و پیامهای آیه:

• دعوت به تقوا و ترس از خدا، نخستین گام در هر دعوت اصلاحی است؛ زیرا تقوا زمینهساز پذیرش حق و دوری از گناه است.
• پیامبران الهی، دلسوزترین افراد برای امت خود هستند و با مهربانی و برادری، قوم خود را به سوی نجات دعوت میکنند.
• دعوتگران به حق، هرگز از مردم انتظار پاداش مادی ندارند و اجر خود را تنها از خدا میخواهند؛ این نشانه صداقت و اخلاص آنان است.
• این آیه به ما میآموزد که در امر به معروف و نهی از منکر، باید با نرمی و دلسوزی سخن بگوییم و هدفمان تنها رضایت خدا و سعادت مردم باشد.