Аш-Шуара сүресі — Аят 161

1. Сөздердің мағынасы:

• إِذْ — сол кезде, естеріңе алыңдар.
• أَخُوهُمْ — олардың туысқан бауыры, яғни рулас, ағайындас адам.
• لُوطٌ — Лұт пайғамбар (оған Алланың сәлемі болсын).
• أَلَا — назар аудару, ескерту үшін айтылатын сөз: «Абайлаңдар!», «Ескертпе!».
• تَتَّقُونَ — Алладан қорқып, сақтанасыңдар ма? Тақуалық танытасыңдар ма?

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Лұт пайғамбарының (оған Алланың сәлемі болсын) өз халқына айтқан үндеуін баяндайды. Ол олардың арасынан шыққан, рулас, туысқан адам еді. Яғни ол бөтен, жатжұрттық емес, өздері жақсы білетін, сенімді адам болатын. Осындай жақындығына қарамастан, ол оларды ең алдымен Алладан қорқуға, Оған серік қосуды доғарып, тақуалық танытуға шақырды.

«Алладан қорықпайсыңдар ма?» деген сұрақ — оларды ойлануға, ақылға келуге, бойларындағы күнә мен адасушылықтан бас тартуға шақырған үндеу. Лұт пайғамбар оларға Алла тарапынан жіберілген сенімді елші екенін жеткізіп, өзінің шақыруы үшін ешқандай ақы, пайда талап етпейтінін, оның сыйы тек әлемдердің Раббысынан екенін білдірді. Ол оларды тек қана тура жолға, бір Аллаға құлшылық етуге бастауды мақсат етті.

Осылайша, аят Лұт пайғамбардың халқын иманға, таза сенімге және Алладан қорқуға шақырған алғашқы әрі негізгі үндеуін жеткізеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алладан қорқу — барлық жақсылықтың басы. Адам басына түскен қиындықтан, күнәдан және адасушылықтан сақтанудың жолы — Алладан қорқып, Оған бойсұну.
• Шақырушы адам өз халқына жақын, мейірімді болуы керек. Лұт пайғамбар олардың өз бауыры, туысы еді. Бұл — дінге шақыруда жылылық пен шынайы қамқорлықтың маңызды екенін көрсетеді.
• Пайғамбарлар тек Алланың разылығы үшін қызмет етті. Олар дүниелік пайда, ақы немесе мақтау үшін емес, тек Алла жолында шақырды. Бұл — шынайы иман мен ихластың үлгісі.
• Тәубеге келуге әрқашан мүмкіндік бар. «Алладан қорықпайсыңдар ма?» деген үндеу — адамды ойланып, қателігінен қайтуға шақырған мейірімді ескерту.
• Ислам — адамды тура жолға бастайтын, ақыл мен жүректі тазартатын дін. Бұл аят бізге иманның қарапайым әрі терең негізін — Аллаға деген қорқыныш пен сенімді ұсынады.