سوره شعراء — آيت 198

1. لفظن جي معنيٰ:

• ﴿وَلَوْ نَزَّلْنَاهُ﴾: ۽ جيڪڏهن اسان هي (قرآن) نازل ڪريون ها.
• ﴿عَلَىٰ بَعْضِ الْأَعْجَمِينَ﴾: ڪن غير عربن تي، يعني اهڙن ماڻهن تي جي عربي ٻولي نه ڳالهائيندا آهن.

1. تفسير:

هي آيت ان ڳالهه بيان ڪري ٿي ته جيڪڏهن الله تعاليٰ هن قرآن کي ڪنهن اهڙي شخص تي نازل ڪري ها جيڪو عربي ٻولي نه ڄاڻندو هجي، يعني غير عربن مان ڪنهن هڪ تي، ۽ پوءِ اهو شخص اهو قرآن مڪي مشرڪن کي صحيح عربي ۾ پڙهي ٻڌائي ها، ته به اهي ان کي مڃڻ لاءِ تيار نه ٿين ها ۽ ان کي به رد ڪري ڇڏين ها. اهي پنهنجي انڪار لاءِ نوان بهانا ۽ عذر ڳولي لڌا ها. اهڙي طرح الله تعاليٰ مجرمن جي دلين ۾ قرآن جي انڪار کي داخل ڪري ڇڏيو آهي، جو انهن جي دلين ۾ پوريءَ طرح رچي ويو آهي. ۽ اهو سندن ظلم ۽ جرم جي ڪري آهي. تنهنڪري اهي پنهنجي انڪار کان ڪنهن به صورت ۾ نه هٽندا، تان جو اهي ان سخت عذاب کي اکين سان ڏسي نه وٺن، جنهن جو انهن سان وعدو ڪيو ويو آهي.

1. فائدا:

• قرآن مجيد جي معجزي جي عظمت ظاهر ٿئي ٿي ته اهو عربي ٻولي ۾ نازل ٿيو ۽ غير عرب به ان جي حقانيت کي مڃين ٿا.
• انڪار ڪندڙن جي ضد ۽ هٺ جي حقيقت بيان ٿئي ٿي ته اهي حق کي مڃڻ کان انڪار ڪن ٿا، ڀلي انهن وٽ ڪهڙو به دليل اچي.
• الله تعاليٰ جي انصاف ۽ حڪمت جو اظهار ٿئي ٿو ته عذاب کان اڳ حجت قائم ڪئي وڃي ٿي.
• انسان کي گهرجي ته هو حق کي قبول ڪرڻ ۾ دير نه ڪري ۽ ضد ۽ هٺ کان بچي.
• قرآن مجيد جي عالمگيريت ۽ ان جي دعوت جي وسعت جو پتو لڳي ٿو ته اهو هر ٻولي ۽ هر قوم لاءِ هدايت آهي.