Surat As-Saffat — Ayat 160

1) Tegese tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• إِلَّا (illa): kajaba, mung ora.
• عِبَادَ (ʿibāda): para kawulané, para abdine.
• اللَّهِ (Allāh): Allah, Gusti Kang Maha Kuwasa.
• الْمُخْلَصِينَ (al-mukhlaṣīn): wong-wong kang wis diresiki atine lan dipilih déning Allah, kang ikhlas ing babagan ngibadah marang Allah, ora campur karo riya utawa kepéngin pujian saka manungsa.

2) Tegese ayat iki:

Ayat iki isih gegandhengan karo ayat-ayat sadurungé kang nyritakake bab wong-wong kafir lan wong-wong kang padha nyalahake Allah. Wong-wong mau padha ngomong bab Allah ora miturut kanyatan, malah padha nyifati Allah karo sipat-sipat kang ora pantes. Mula ing ayat iki Allah paring pangecualian: kajaba para kawulané Allah kang wis diresiki atine lan dipilih, yaiku wong-wong mukmin kang ikhlas.

Para kawula kang ikhlas iki ora padha ngomong bab Allah sakarepe dhéwé. Yen ngomong bab Allah, mesthi miturut kanyatan kang bener, yaiku mung nyifati Allah karo sipat-sipat kang mulya lan sampurna, kaya kang kasebut ing Al-Qur'an lan kaya kang diparingake dening para nabi. Ora ana siji-sijia saka wong-wong iki kang wani nyifati Allah karo sipat kang kurang utawa ora pantes, amarga atine wis kebak iman lan ikhlas marang Allah.

Dadi, ayat iki nuduhake bédané antarané wong kafir kang ngomong bab Allah tanpa kawruh lan tanpa ikhlas, karo wong mukmin kang ikhlas kang ngomong bab Allah kanthi bener lan sopan.

3) Piwulang lan faedah saka ayat iki:

• Ikhlas iku kunci: Wong kang ikhlas ing ngibadah marang Allah bakal diparingi pituduh lan kajelasan ing babagan ngomong bab Allah. Ikhlas ora mung ing shalat lan dzikir, nanging uga ing babagan ngomong lan nyifati Allah.
• Ngomong bab Allah kudu nganggo kawruh: Kita ora kena ngomong bab Allah sakarepe dhéwé. Kudu sinau saka Al-Qur'an lan hadits, lan takon marang para ulama kang dipercaya.
• Allah iku Maha Sampurna: Sipat-sipat Allah iku kabeh mulya lan sampurna. Ora ana siji-sijia sipat kang kurang utawa cacat. Mula, kita kudu ngajeni lan ngagungake Allah ing saben tembung lan tumindak.
• Dadi kawula kang dipilih Allah iku kabegjan gedhe: Wong kang dipilih Allah dadi kawula kang ikhlas iku ora mung begja ing donya, nanging uga begja ing akherat. Mula, ayo padha ngupaya dadi wong kang ikhlas ing saben ngibadah lan saben tembung.
• Iman lan ikhlas iku nuwuhake rasa tentrem: Yen ati wis kebak iman lan ikhlas, kita ora bakal bingung utawa salah ing babagan ngomong bab Allah. Malah kita bakal rumangsa tentrem lan yakin marang Allah.
• Ayat iki nuwuhake katresnan marang Al-Qur'an: Al-Qur'an iku pituduh kang cetha. Yen kita maca lan nggatekake, kita bakal ngerti sapa Allah iku sakbeneré, lan kita bakal tresna marang Allah lan marang Al-Qur'an.