Сураи Ас-Саффат — Оят 163

1. Маънои калимаҳои муҳим:

— «إِلَّا»: ба маънои «ба ҷуз», «танҳо».

— «مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيمِ»: «касе ки ба дӯзах дохилшаванда аст». Калимаи «صَالِ» аз решаи «صَلْي» гирифта шуда, ба маънои ворид шудан ба оташ ва сӯхтан дар он аст.

1. Тафсири оят:

Худованд дар ин оят мефармояд, ки шумо — эй мушрикон — ва он бутҳое, ки ба ҷои Аллоҳ мепарастед, наметавонед касеро гумроҳ кунед ё ба роҳи нодуруст бикашед, магар касе ки Аллоҳ дар илми азалии Худ муқаррар кардааст, ки ӯ аҳли дӯзах бошад. Яъне таъсири шумо ва маъбудони шумо танҳо ба касе мерасад, ки худ аз пеш дар илми Худо аз зумраи дӯзахиён навишта шудааст. Чунин шахс бо куфру зулми худ сазовори оташ гардида, ба дӯзах дохил мешавад. Аммо шумо ва бутҳои шумо ҳеҷ қудрате надоред, ки касеро маҷбуран ба куфр бикашонед ё ба дӯзах бирасонед; ин танҳо ба қазову қадари Худованд вобаста аст.

1. Фоидаҳои ин оят:

— Ин оят нишон медиҳад, ки ҳидоят ва гумроҳӣ танҳо ба дасти Аллоҳ аст ва махлуқот — хоҳ бут бошад, хоҳ инсон — наметавонанд ба касе зарари ҳақиқӣ расонанд, агар Худо нахоҳад.

— Ин оят мӯъминро ба таваккул ва таслим ба қазои Худо даъват мекунад ва дилашро ором месозад, ки ҳама чиз дар илми Аллоҳ муайян аст.

— Ин оят боиси он мегардад, ки инсон ба ҷои тарсидан аз махлуқот, танҳо аз Аллоҳ битарсад ва ба Ӯ паноҳ барад.

— Ин оят ҳамчунин моро огоҳ мекунад, ки куфру зулм сабаби дохил шудан ба дӯзах аст, пас бояд аз ин сифатҳо дурӣ ҷӯем ва ба роҳи имон ва некӣ биравем.

— Ин оят дили инсонро ба сӯи адолати Худо ва раҳмати Ӯ мекашад, ки ҳар кас тибқи амали худ ҷазо мебинад ва ҳеҷ кас бе ҳикмати Худо ба азоб гирифтор намешавад.