Ас-Саффат сүрәсе — Аять 92

Калимә мәгънәләре:

• “Мә ләкүм” — “сезгә ни булды?”, “нигә?”
• “Лә тәнтикъун” — “сөйләшмисез”, “телгә килмисез”

Аять тәфсире:

Ибраһим галәйһиссәлам, кавеменең сынымнары янына ашыгып барып, аларга мыскыллап һәм гаҗәпләнеп әйтте: “Сезгә ни булган, нигә сөйләшмисез? Нигә үзегезгә сорау бирүчегә җавап бирмисез? Нигә сездән соралган сорауларга телгә килмисез?” Ул боларны сынымнарның хәлсезлеген, аларның һичнәрсәгә кадир булмаганлыгын һәм аларга гыйбадәт кылуның бөтенләй мәгънәсез икәнлеген күрсәтү өчен әйтте. Чөнки Аллаһыдан башкага гыйбадәт кылына торган нәрсә — сөйләшә алмый, ишетми, күрми, файда да, зарар да китерә алмый. Ә инде шундый хәлсез сынымнарны Аллаһыга тиңләп гыйбадәт кылу — акылсызлыкның иң югары дәрәҗәседер.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Кеше гыйбадәт кылыр өчен үзенә ишетеп, күреп, сөйләшеп, ярдәм итә ала торган Илаһ сайларга тиеш. Сөйләшә алмаган, хәрәкәтсез сынымнарга табыну — бөтенләй юкка эш.
• Ибраһим галәйһиссәламнең сынымнарга карата мыскыллап сөйләве — пәйгамбәрләрнең үз кавеменә хакыйкатьне аңлату ысулы, аларның наданлыгын һәм ялгышлыгын күрсәтү өчен акыллыча дәлилләр китерү үрнәге.
• Бу аять мөселманнарга дәгъват иткәндә наданлык белән көрәшүдә сабырлык, зирәклек һәм ачык дәлилләр кулланырга өйрәтә.