Ас-Саффат сүресі — Аят 92

1. Сөздердің мағынасы:

• مَا لَكُمْ — «Сендерге не болды?», «Сендердің жағдайларың қалай?» деген мағынада.
• لَا تَنطِقُونَ — «Сөйлемейсіңдер», «тіл қатпайсыңдар» дегенді білдіреді. Бұл жерде сөйлеу, жауап беру мүмкіндігінен айырылған мүсіндерге қаратылып айтылған сөз.

1. Аяттың тәпсірі:

Ибраһим (ғ.с.) өз елінің адамдары той-думанға кеткен кезде, олардың табынатын пұттарының жанына барып, алдарына қойылған тағамға қарап: «Жеп көріңдерші, мына тағамды неге жемейсіңдер? Сендерге не болды, неге сөйлемейсіңдер, сұрақ қойған адамға жауап бермейсіңдер?» — деп, оларды келеке етті. Бұл сөздері арқылы ол пұттардың сөйлей де, ести де, пайда да, зиян да келтіре алмайтын, тіпті өздеріне қойылған қарапайым сұраққа жауап бере алмайтын дәрменсіз жаратылыстар екенін айқын көрсетті. Осындай бейшара нәрселерге табыну — ақылға сыймайтын, адасушылықтың шегіне жеткен іс. Ибраһим (ғ.с.) осылайша өз халқының надандығын әшкерелеп, олардың ойлануына түрткі болды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ақылды пайдалануға шақыру: Адам баласы табынатын нәрсесінің шынайы қасиетін ой елегінен өткізіп, саналы түрде таңдау жасауы керек. Ешбір пайда мен зиян келтіре алмайтын нәрсеге бас ию — ақылсыздықтың белгісі.
• Адасушылықты ашық көрсету: Ибраһим (ғ.с.) сияқты, шындықты жеткізушілер қоғамдағы бұрыс сенім-нанымдарды ашық, түсінікті тілмен жеткізіп, адамдарды ойлануға шақыруы қажет.
• Жаратушының бірлігін ұғыну: Тек Алла ғана естиді, көреді, жауап береді, пайда мен зиян келтіреді. Оған серік қосу — үлкен адасушылық. Бұл аят бізді таухидке, яғни Алланың бірлігіне сенуге бағыттайды.
• Құранның даналығы: Құран аяттары қарапайым әрі әсерлі мысалдар арқылы адамның жүрегіне жетіп, ойын оятады. Бұл — Құранның кереметтігінің бір көрінісі.