Saffot surasi — Oyat 92

Kalimalarning ma'nolari:

• Mā lakum – sizlarga nima bo'ldi, sizlarga nima bo'ldi?
• Lā tanṭiqūn – gapirmaysizlar, so'zlamaysizlar.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom qavmining butlariga qarab, ularni masxara qilgan holda: "Sizlarga nima bo'ldi, nega gapirmaysizlar? Nega savol beruvchiga javob bermaysizlar?" dedi. Ular butlarning ovqat yemasligini, gapirmasligini va hech qanday javob bera olmasligini ochiq-oydin ko'rsatish uchun shunday dedi. Agar bu butlar iloh bo'lsa, ular hech bo'lmaganda o'zlarini himoya qilishlari yoki savolga javob berishlari kerak edi. Ammo ular butunlay jim va harakatsiz edilar. Shunda Ibrohim alayhissalom ularning ojizligini va Allohdan boshqaga ibodat qilishning bema'niligini ochiq namoyon qildi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Aql va hush – inson faqat aqli bilan o'ylab, ko'r-ko'rona taqlid qilmasligi kerak. Ibrohim alayhissalom butlarga sig'inishning mantiqsizligini aql bilan isbotladi.
2. Haqiqatni jasorat bilan aytish – haqiqatni ochiq aytish, hatto butun jamiyat qarshi bo'lsa ham, buyuk fazilatdir. Ibrohim alayhissalom yolg'iz o'zi butun qavmiga qarshi chiqdi.
3. Tavhid (yakkaxudolik) – faqat Allohga ibodat qilish kerak. Hech qanday but, sanam yoki mavjudot o'ziga ibodat qilishga loyiq emas, chunki ular na gapira oladi, na foyda bera oladi, na zarar yetkaza oladi.
4. Masxara qilish orqali haqiqatni ko'rsatish – Islomda haqiqatni turli usullar bilan, jumladan, mantiqiy savollar va o'xshatishlar orqali tushuntirish mumkin. Ibrohim alayhissalomning uslubi ibratli namunadir.
5. Allohning qudrati – Ushbu oyat Allohning buyukligini va Uning yagona iloh ekanligini eslatadi. Alloh tirik, eshituvchi va ko'ruvchidir, Uning oldida hech narsa yashirin emas.