سوره فتح — آیه 22

معانی کلمات:

• لَوَلَّوُا الْأَدْبَارَ: حتماً پشت میکردند و فرار میکردند (کنایه از شکست و هزیمت).
• وَلِیًّا: یاور و سرپرستی که کارشان را به دست گیرد و از آنان دفاع کند.
• نَصِیرًا: یاریکنندهای که در جنگ و دشمنی، کمکشان کند.

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! اگر کافران (مانند مشرکان قریش در مکه) با شما به جنگ برخیزند، به یقین از ترس و هیبت شما پشت کرده و فرار خواهند کرد، همانگونه که شکستخوردگان در میدان نبرد میگریزند. سپس نه سرپرستی مییابند که از آنان حمایت کند و نه یاوری که در برابر شما یاریشان دهد. این وعده الهی نشانه قدرت و نصرت خداوند نسبت به مؤمنان است و بیانگر آن است که خداوند ترس و رعب را در دل دشمنان شما میافکند، به گونهای که حتی جرأت رویارویی با شما را ندارند و اگر هم وارد جنگ شوند، جز شکست و ذلت نصیبشان نمیشود.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه مژدهای برای مؤمنان است که خداوند یاور و حامی آنان است و دشمنان هرچند نیرومند باشند، در برابر اراده الهی ناتواناند.
• ایمان و توکل بر خدا، سبب ایجاد هیبت و عظمت در دل دشمنان میشود و آنان را به فرار وادار میسازد.
• پیروزی مؤمنان نه به قدرت نظامی، بلکه به یاری و نصرت الهی وابسته است؛ پس باید همواره به خدا تکیه کرد و از او مدد خواست.
• این آیه درسآموز است که هرکس از خداوند رویگردان شود، هیچ ولی و یاوری نخواهد داشت و در برابر مؤمنان ذلیل خواهد شد.