Najm surasi — Oyat 22

Kalimalarning ma'nolari:

• Tilka (تِلْكَ): O'sha, mana bu.
• Izan (إِذًا): Unday bo'lsa, demak.
• Qismatun (قِسْمَةٌ): Bo'lish, taqsimlash.
• Dizaa (ضِيزَى): Nohaq, adolatsiz, egri-bugri, zulm bilan qilingan taqsimot.

Tafsir:

Mushriklar (Allohga sherik keltiruvchilar) farishtalarni Allohning qizlari deb da'vo qilishar, o'zlariga esa o'g'il bolalarni afzal ko'rishardi. Ular o'zlariga yoqadigan narsani (o'g'il bolalarni) olib, Allohga esa o'zlari yoqtirmaydigan narsani (qiz bolalarni) nisbat berishardi. Mana shu taqsimot — o'ta nohaq va adolatsiz bir bo'lishdir. Chunki ular o'zlari uchun eng yaxshisini tanlab, Allohga esa o'zlari xohlamagan narsani berdilar. Bu esa aql-idrokka ham, adolatga ham mutlaqo zid bo'lgan qabih bir ishdir. Bunday qilish bilan ular Alloh taoloning ulug'ligiga putur yetkazmoqchi bo'lishdi, holbuki U har qanday nuqsondan pokdir.

Foydalar:

1. Adolat — Islomning asosiy tamoyili: Ushbu oyat musulmonlarga har qanday ishda, hatto taqsimlash va baholashda ham adolatli bo'lishni o'rgatadi. Alloh taolo hech qachon zulm qilmaydi va bandalarini ham zulmdan qaytaradi.
2. Allohga nisbatan go'zal odob: Mo'min kishi Alloh taoloni har qanday nuqsondan pok tutishi, Unga faqat eng go'zal sifatlarni nisbat berishi lozim. Mushriklarning qilmishi esa bu odobga mutlaqo zid edi.
3. Aql-idrokni ishlatishga da'vat: Qur'on insonni o'ylashga, noto'g'ri e'tiqod va xurofotlardan voz kechishga chorlaydi. Har bir inson o'z e'tiqodi va amalini aql va vijdon mezonida tekshirib ko'rishi kerak.
4. Islomning poklik va kamolot dini ekanligi: Bu oyat Islom dinining inson fitratiga mos kelishini, unda har qanday nohaqlik va egri yo'llardan poklanishga chaqirilishini ko'rsatadi. Bu din insonni eng oliy fazilatlar — adolat, haqiqat va kamolot sari yetaklaydi.