Аль-Анам сүрәсе — Аять 46

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «Әрәәйтүм» — әйтегезче, хәбәр итегезче.
• «Сәмгәкүм» — ишетүегезне.
• «Әбсаракүм» — күзләрегезне (күрүегезне).
• «Хәтәмә галә кулубикүм» — йөрәкләрегезгә мөһер сукты, бикләде.
• «Йәәтикүм биһи» — аны сезгә китерергә (кайтарырга).
• «Нусаррифул-әйәт» — аятьләрне (дәлилләрне) төрлечә аңлатабыз, ачыклыйбыз.
• «Йәсдифүн» — читләшәләр, баш тарталар, йөз боралар.

Аять тәфсире:

Әй, Мухәммәд галәйһиссәләм! Син бу мөшрикләргә әйт: «Әйтегезче, хәбәр итегезче, әгәр Аллаһ сезнең ишетүегезне алып, сезне саңгырау итсә, күзләрегезне алып, сезне сукыр итсә һәм йөрәкләрегезгә мөһер сугып, аңлау сәләтеннән мәхрүм итсә, — шул хәлдә Аллаһтан башка кайсы илаһ (яки ниндидер бер көч) сезгә аларны кире кайтарырга сәләтле?» Әлбәттә, беркем дә, бер нәрсә дә моңа кадир түгел. Бу — Аллаһның кодрәте белән генә эшләнә торган эш.

Шуннан соң Аллаһ әйтә: «Карагыз, Без аятьләрне ничек төрлечә аңлатабыз, дәлилләрне ничек ачык итеп бәян итәбез», — аларга хакны кабул итәр өчен һәртөрле юлларны күрсәтәбез. Ләкин шулай да, боларның барысыннан соң да, алар үҗәтлекләрен дәвам итеп, хактан читләшәләр һәм аңа йөз боралар. Аларга һичнәрсә ярдәм итми — ни могҗизалар, ни ачык дәлилләр, чөнки аларның йөрәкләре мөһерләнгән.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһның кодрәте чиксез — Ул теләсә нинди вакытта кешенең ишетүен, күрүен һәм аңлау сәләтен ала ала. Шуңа күрә кеше һәрвакыт Аллаһка шөкер итәргә һәм Аның нигъмәтләрен саклауны сорарга тиеш.
2. Кеше үзенең сәламәтлеге һәм сизү органнарының эшләве Аллаһның рәхмәте белән генә булуын аңларга тиеш. Бу нигъмәтләрнең кадерен белергә һәм аларны Аллаһка итагать итү юлында кулланырга кирәк.
3. Аллаһ үзенең дәлилләрен төрле юллар белән күрсәтә — кайвакыт аятьләр аша, кайвакыт тәбигать күренешләре аша, кайвакыт бәла-казалар аша. Кешенең вазифасы — бу дәлилләрдән гыйбрәт алу.
4. Йөрәкнең мөһерләнүе — кешенең үзенең гафләте һәм хактан баш тартуы нәтиҗәсендә була. Шуңа күрә һәркем үз йөрәген пакь тотарга, хакны кабул итәргә ашыгырга тиеш.
5. Кеше Аллаһтан башка беркемгә дә ышанырга тиеш түгел — һәрнәрсә Аллаһ кулында. Аңа гына таянырга, Аңа гына дога кылырга кирәк.