سوره انعام — آیه 46

معانی واژگان:

• أَرَأَيْتُمْ: به من خبر دهید، بنگرید.
• أَخَذَ: گرفت، سلب کرد.
• سَمْعَكُمْ: شنوایی شما.
• أَبْصَارَكُمْ: بینایی شما.
• خَتَمَ عَلَى قُلُوبِكُمْ: بر دل‌های شما مهر زد (تا چیزی را درک نکنند).
• يَأْتِيكُم بِهِ: آن را برای شما بازگرداند.
• نُصَرِّفُ الْآيَاتِ: آیات و نشانه‌ها را به گونه‌های مختلف بیان می‌کنیم.
• يَصْدِفُونَ: روی‌گردان می‌شوند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به این مشرکان بگو: «به من خبر دهید، اگر خداوند شنوایی شما را بگیرد و شما را کر کند، و چشمان شما را از بین ببرد و کورتان کند، و بر دل‌های شما مهر بگذارد تا هیچ چیزی را نفهمید، چه معبودی غیر از خداوند می‌تواند این نعمت‌ها را دوباره به شما بازگرداند؟» هیچ‌کس جز خداوند قادر بر این کار نیست. پس ای پیامبر، بنگر که چگونه ما آیات و دلایل روشن را به اشکال گوناگون برای آنان بیان می‌کنیم تا شاید پند گیرند، اما با این حال، آنان از حق روی‌گردان می‌شوند و به آن توجه نمی‌کنند. این آیه هشدار و اتمام حجتی است برای کسانی که نعمت‌های بزرگ الهی را نادیده می‌گیرند و در برابر قدرت بی‌پایان او سرکشی می‌کنند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. شناخت نعمت‌های الهی: این آیه ما را به شکرگزاری از نعمت‌های شنوایی، بینایی و عقل دعوت می‌کند؛ نعمت‌هایی که تا وقتی دارند، قدرشان را نمی‌دانیم و تنها با از دست دادن آن‌ها به ارزششان پی می‌بریم.
2. توحید و قدرت مطلق خداوند: تنها خداوند است که می‌تواند نعمت‌ها را عطا کند و بازستاند. هیچ معبود دیگری در این جهان قدرتی ندارد، پس باید تنها به او پناه برد و از او یاری خواست.
3. هشدار به غفلت‌زدگان: کسانی که با وجود دیدن نشانه‌های روشن الهی، باز هم روی‌گردان می‌شوند، در معرض خشم و محرومیت از نعمت‌ها هستند. این آیه دعوتی است به بیداری و توجه به آیات خداوند پیش از آنکه فرصت از دست برود.
4. رحمت و لطف الهی: خداوند با این‌که قدرت مطلق دارد، اما با مهربانی آیات خود را به شکل‌های گوناگون بیان می‌کند تا بندگانش هدایت شوند؛ این نشانه‌ی محبت و رحمت بی‌پایان اوست که درِ توبه و بازگشت را همیشه باز نگه داشته است.