A'rof surasi — Oyat 198

Kalimalarning ma'nolari:

• تَدْعُوهُمْ: ularni (butlarni) chaqirsangiz, da'vat qilsangiz.
• الْهُدَى: to'g'ri yo'l, hidoyat.
• لَا يَسْمَعُوا: eshitmaydilar.
• تَرَاهُمْ: ularni ko'rasiz.
• يَنظُرُونَ إِلَيْكَ: senga qarayotgandek bo'ladilar.
• لَا يُبْصِرُونَ: aslida ko'rmaydilar.

Tafsir:

Ey mushriklar! Agar sizlar o'zingiz sig'inayotgan butlarga to'g'ri yo'lga ergashishni, hidoyatni topshirishni da'vat qilsangiz, ular sizning chaqirig'ingizni eshitmaydilar, chunki ular quloqsiz, jonsiz narsalardir. Ey Muhammad alayhissalom! Siz o'sha butlarga qaraganingizda, ularning sizga qarab turgandek ko'rinishini ko'rasiz. Buning sababi shundaki, mushriklar o'z butlarini inson yoki hayvon suratida yasab, ularga ko'z, quloq, qo'l va oyoq shaklini berganlar. Ammo bu a'zolar butunlay jonsizdir — ular ko'rmaydilar, eshitmaydilar va hech qanday harakat qila olmaydilar. Ularning sizga qarashlari faqat tashqi ko'rinishda bo'lib, aslida ular hech narsani ko'rmaydilar, na ko'zlarida nur, na qalblarida idrok bor. Bu hol ularning ojizligini va sizning Rabbingizning buyukligini yaqqol ko'rsatadi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar shundan iboratki, inson o'z ehtiyojlarini faqat tirik, eshituvchi va ko'ruvchi Zot — Allohdan so'rashi kerak. Jonsiz narsalarga sig'inish va ulardan yordam kutish — bu aqlsizlik va ziyonning o'zidir. Alloh taolo o'z bandalariga rahm qilib, ularni bunday behuda ishlardan qaytaradi va faqat O'ziga ibodat qilishga chaqiradi. Shuningdek, bu oyat musulmonlarga o'z e'tiqodlarida sobit qolish va haqiqiy yo'l — Islom ekanligiga ishonch hosil qilish uchun kuchli dalildir. Chunki butlar hech qanday foyda ham, zarar ham yetkaza olmaydi, ammo Alloh har narsaga qodirdir.