Muddassir surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• أَدْبَرَ: yuz o'girdi, orqasiga qaytdi.
• وَاسْتَكْبَرَ: kibr-u havo qildi, o'zini katta tutdi va haqni qabul qilishdan bosh tortdi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o'sha mushrik kishining (Valid ibn Mug'iyra) holatini bayon qilmoqda. U avval o'ylab, Qur'onga qarshi gap topishga urindi, lekin hech narsa topolmadi. So'ngra u haqdan yuz o'girdi va orqasiga qaytdi. Ya'ni, u iymon keltirishdan bosh tortdi va o'zini katta tutib, Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga ergashishdan takabburlandi. U haqni tan olishni o'ziga og'ir bildi va o'zining kibr-u havosi tufayli iymon yo'lidan yuz o'girdi. Bu uning halokatiga sabab bo'ldi, chunki kibr insonni haqdan uzoqlashtiradi va do'zaxga yetaklaydi.

Foydalar:

• Kibr — insonni haqni qabul qilishdan to'sadigan eng katta to'siqlardan biridir. Kimki o'zini katta tutsa, Allohning hidoyatidan mahrum bo'ladi.
• Haqdan yuz o'girish va takabbur qilish — insonning halokatiga sabab bo'ladi, chunki bu xislat iblisning ham halokatiga sabab bo'lgan edi.
• Musulmon kishi har doim kamtarin bo'lishi, haqni qayerdan kelsa ham qabul qilishi lozim. Kamtarlik — iymonning alomati, kibr esa kufrning belgisidir.
• Ushbu oyat bizga o'rgatadiki, inson o'z nafsi va takabburligi tufayli eng buyuk ne'mat — iymondan mahrum bo'lib qolishi mumkin. Shuning uchun doimo nafsimizni tarbiyalashga va kamtarlikni o'zimizga odat qilishga harakat qilishimiz kerak.