Аль-Кияма сүрөсү — Аят 3

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَيَحْسَبُ — «ойлойбу?», «эсептейби?» деген мааниде. Бул жерде таң калуу жана жокко чыгаруу маанисинде келет.
• الْإِنسَانُ — «адам». Бул жерде кайра тирилүүнү четке каккан, Аллахтын кудуретинен күмөн санаган адам тууралуу айтылууда.
• أَلَّن نَّجْمَعَ — «биз чогултпайбыз» дегенди билдирет. «لن» жокко чыгаруучу жана келечекте болбойт деген маанини берет.
• عِظَامَهُ — «анын сөөктөрү». Өлгөндөн кийин чирип, тарап кеткен сөөктөрдү билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адам баласынын ой жүгүртүүсүнө назар салдырат. Өлгөндөн кийин денеси чирип, сөөктөрү тарап кеткенден кийин, Аллах аны кайрадан чогултуп, тирилте албайт деп ойлогон адамга суроо берет: «Эмне, адам өзүнүн сөөктөрүн биз чогулта албайбыз деп ойлойбу?»

Бул жердеги суроо — жөн гана суроо эмес, терең маанидеги эскертүү жана жооп берүү. Аллах адамдын сөөктөрүн гана эмес, бармак учтарынын муундарына чейин так калыбына келтирүүгө кудуреттүү. Кичинекей манжалардын учуна чейин так өз ордуна коюу — Аллахтын кудуретинин чексиздигин көрсөтөт. Ошондуктан кайра тирилүүнү четке кагуу — Аллахтын кудуретин баалабагандык, акылсыздык.

Адам өлгөндөн кийин топуракка айланып, сөөктөрү тарап кетет. Бирок Аллах үчүн бул эч кыйынчылык туудурбайт. Ал каалаган нерсени «Бол!» деп айтуу менен эле жарата алат. Ошондуктан кайра тирилүүнү жокко чыгаруу — Аллахтын илимин жана кудуретин төмөн баалоо.

1. Алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудурети чексиз: Ал адамды жоктон жараткан, ошондуктан өлгөндөн кийин кайра тирилтүү Ага эч кыйын эмес.
• Кайра тирилүүгө ишенүү — ыймандын негизи: Бул аят аркылуу ар бир адам өзүнүн жоопкерчилигин түшүнүп, жакшылыкка умтулушу керек.
• Акырет үчүн даярдык кылуу: Дүйнөнүн убактылуу экенин, акыреттин түбөлүктүү экенин эске салып, ага даярданууга чакырат.
• Аллахтын илими жана даанышмандыгы: Ал ар бир нерсени так билет, эч нерсе Ага жашыруун эмес. Бул адамды Аллахка болгон ишенимин бекемдөөгө түрткү берет.
• Исламдын акыйкаттыгы: Курандын кайра тирилүү тууралуу айткан кабарлары адамды ой жүгүртүүгө, акыйкатты таанууга чакырат. Бул — Исламдын адамзатка болгон мээримин жана акыл-эске кайрылуусун көрсөтөт.