A'lo surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ: Alloh xohlagan narsadan tashqari. Ya'ni, Alloh taolo xohlasagina unutish mumkin bo'lgan narsalar bundan mustasno.
• الْجَهْرَ: Oshkora, ochiq-oydin qilingan so'z va amallar.
• مَا يَخْفَى: Yashirin, maxfiy bo'lgan narsalar.

Tafsir:

Ey Rasululloh! Biz sizga Qur'onni o'qitamiz va uni qalbingizda mustahkam saqlaymiz, shuning uchun siz uni unutmaysiz. Ammo Alloh taolo hikmati taqozosi bilan ba'zi oyatlar yoki narsalarni vaqtincha unutishga yo'l qo'yishi mumkin. Bu unutish ham Allohning irodasi va hikmati bilan bo'lib, unda ummat uchun katta manfaatlar mavjud. Masalan, ba'zi hukmlarning bekor qilinishi (naskh) yoki boshqa bir hikmat tufayli. Zero, Alloh taolo bandalarining maslahatini eng yaxshi biluvchidir.

Alloh taolo o'z ilmi bilan hamma narsani qamrab olgan: u oshkora qilingan so'z va amallarni ham, yashirin va maxfiy bo'lgan narsalarni ham biladi. Uning ilmidan hech narsa chetda qolmaydi. Demak, Uning har bir hukmi, har bir amri aniq ilm va hikmatga asoslangan.

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmonlarga Alloh taoloning ilm-farosati cheksiz ekanini, U zotning hamma narsani — ochiq va yashirinni bilishini o'rgatadi. Bu esa insonni har qanday holatda ham Allohdan hayo qilishga, gunohlardan saqlanishga undaydi.
2. Payg'ambar alayhissalomning Qur'onni yodda saqlashi va unutmasligi Qur'onning ilohiy kitob ekaniga dalildir. Bu mo''jiza orqali musulmonlar e'tiqodlari mustahkamlanadi.
3. Alloh taoloning ba'zi narsalarni unutishga yo'l qo'yishi undagi hikmatni anglatadi. Bu esa bandalarga har bir ishda Allohning irodasiga bo'ysunish va Uning hukmiga rozi bo'lishni o'rgatadi.
4. Oyatda Allohning ilmi har narsani qamrab olishi zikr qilingani orqali inson o'z amallarini doimiy nazorat qilishga, yashirin gunohlardan ham tiyilishga chaqiriladi. Chunki Alloh hamma narsani ko'radi va biladi.