Zuha surəsi — Ayə 9

1) Ayədə izaha ehtiyacı olan sözlərin mənaları:

• الْيَتِيمَ (əl-yətim): Atasını kiçik yaşında itirən uşaq. Belə uşağa qarşı xüsusi şəfqət və qayğı göstərilməlidir.
• فَلَا تَقْهَرْ (fəla təqhər): "Onu sıxışdırma, ona zülm etmə, xor və zəlil etmə" mənasındadır. Bu ifadə həm maddi, həm də mənəvi təzyiqi əhatə edir.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) və onun vasitəsilə bütün möminlərə xitab edərək buyurur: Atasını kiçik yaşında itirmiş yetim uşaqlara qarşı sərt davranma, onları incitmə, təhqir etmə və zəlil etmə. Onların malını haqsız yerə alma, onlara qarşı güc və hökmranlıq nümayiş etdirmə. Çünki yetim uşaq həm atasından məhrumdur, həm də cəmiyyətdə himayəsiz qalmışdır. Ona qarşı şəfqətli olmaq, qayğı göstərmək və haqqını qorumaq hər bir möminin borcudur.

Bu ayə Allahın Rəsuluna (sallallahu aleyhi və səlləm) verilən ilahi tərbiyənin bir hissəsidir. Allah onu yetim olaraq böyüdüb himayə etdiyi kimi, o da yetimlərə qarşı mərhəmətli olmalıdır. Bu, həm şükür əlamətidir, həm də Allahın nemətinin qədrini bilməkdir.

3) Dəvət və təşviq:

Əziz qardaşlar və bacılar! Bu ayə bizə göstərir ki, İslam dini zəifləri, kimsəsizləri və himayəsizləri qorumağı ən ümdə vəzifələrdən sayır. Yetimə göstərilən şəfqət, əslində, Allahın rəhmətinə nail olmağın bir yoludur. Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurmuşdur ki, yetimə qayğı göstərən kəs cənnətdə onunla birlikdə olacaqdır. Elə isə gəlin bu ayənin çağırışına qulaq asaq: ətrafımızdakı yetimlərə, kimsəsizlərə və ehtiyac sahiblərinə qarşı ürəyimizi yumşaldaq, onlara kömək əlini uzadaq. Unutmayaq ki, Allahın bizə verdiyi nemətlərin şükrü, yalnız dil ilə deyil, əməl ilə də olmalıdır. Yetimə göstərdiyimiz hər bir yaxşılıq, Allahın yanında əvəzsiz bir savab olaraq qeyd olunur. Gəlin Quranın bu nurlu təliminə sarılaq və cəmiyyətimizi mərhəmət və ədalətlə bəzəyək.