Duho surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• Yatim — otasi vafot etgan bola.
• Taqhar — xor qilmoq, haqoratlamoq, zulm qilmoq, molini tortib olmoq.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga, shuningdek, barcha mo'minlarga yaxshi xulq va rahm-shafqatni o'rgatmoqda. Ya'ni, ey inson! Yatim bolani xor qilma, unga yomon muomala qilma, uning haqini poymol etma. Yatim — otasidan ayrilgan, himoyasiz va ojiz qolgan boladir. Unga nisbatan mehr-shafqatli bo'l, uning mol-mulkini himoya qil, uni qadrla va izzatla. Chunki yatimlarga yaxshilik qilish — Alloh taoloning amri bo'lib, bu ish inson qalbini poklaydi va jamiyatda o'zaro mehr-oqibatni mustahkamlaydi. Payg'ambarimiz (s.a.v.)ning o'zlari ham yatim bo'lib o'sganlar, shuning uchun bu oyat ularga yanada yaqinroq va ta'sirliroqdir. Yatimlarga zulm qilish, ularning molini nohaq yeyish — eng katta gunohlardan biri bo'lib, bu ishdan qattiq ogohlantirilgan.

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmonlarni rahmdil va mehribon bo'lishga, ayniqsa, ijtimoiy himoyaga muhtoj bo'lgan yatim bolalarga g'amxo'rlik qilishga chorlaydi. Bu islom dinining oliyjanob axloqiy qadriyatlaridan biridir.
2. Yatimlarga yaxshilik qilish — insonning Alloh oldidagi maqomini yuksaltiradi va uning qalbini nurlantiradi. Kimki yatimning boshini silasa, qiyomat kunida Payg'ambarimiz (s.a.v.) bilan birga bo'lish baxtiga muyassar bo'ladi.
3. Bu oyat jamiyatda adolat va tenglikni qaror toptirishga, kuchsizlarni himoya qilishga undaydi. Islom dini har doim zaif va ojizlarning himoyachisi bo'lib kelgan.
4. Yatimlarga nisbatan yaxshi muomala qilish — insonning mol-dunyosiga baraka keltiradi va uning rizqini kengaytiradi. Alloh taolo yatimlarga yaxshilik qiluvchilarni sevadi va ularni mukofotlaydi.