سوره هود — آیه 117

معانی کلمات:

• قُریٰ: جمع «قریه» به معنای شهرها و آبادیها.
• بِظُلم: در اینجا به معنای ستم کردن خداوند به مردم (که منزه از آن است) یا به معنای ظلم و ستم خود مردم.
• مُصلِحون: اصلاحکنندگان، کسانی که در زمین کار شایسته میکنند و از فساد دوری میجویند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، پروردگار تو هرگز چنین نیست که شهرها و آبادیها را به ستم نابود کند، در حالی که اهل آنها اهل اصلاح و درستی باشند و در زمین به کارهای نیک و شایسته مشغول باشند و از فساد و تباهی پرهیز کنند. خداوند عادل و حکیم است و هرگز به کسی ستم نمیکند. نابودی و عذاب او تنها متوجه کسانی میشود که با کفر، ظلم و گناه، فساد را در زمین گسترش دهند و راه اصلاح را رها کنند. بنابراین، سنت الهی بر این استوار است که عذاب و هلاکت تنها برای مفسدان و ظالمان است، نه برای مؤمنان و مصلحان. اگر جامعهای به صلاح و درستی گرایش یابد، خداوند آن را حفظ میکند و نعمت خود را بر آنان تمام میگرداند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که عدالت خداوند مطلق است و او هرگز به بندگان خود ستم نمیکند؛ هلاکت و عذاب او نتیجهی اعمال خود مردم است.
• اصلاحگری و دوری از فساد، عامل نجات و امنیت جوامع از عذاب الهی است؛ پس هر فردی میتواند با عمل صالح خود، جامعه را از نابودی حفظ کند.
• این آیه امیدواری و انگیزه میدهد که اگر مردم به سوی صلاح و درستی بازگردند، خداوند رحمت خود را شامل حالشان میکند و عذاب را از آنان دور میسازد.
• دعوت به مسئولیتپذیری اجتماعی است؛ هر مسلمانی باید در اصلاح جامعه بکوشد و با ظلم و فساد مقابله کند تا مشمول رحمت الهی شود.