Sure Hicr — Ayet 27

Kelime Anlamları:

• Cânn (الْجَانَّ): Cinlerin atası, yani İblis. Bazı âlimlere göre bu kelime, cinlerin babası anlamına gelir ve Âdem'in insanların babası olması gibi, cânn da cinlerin babasıdır.
• Semûm (السَّمُوم): İçine işleyen, deliklerden geçen, dumansız ve çok şiddetli sıcaklıktaki ateş. Bu ateş, insanı yakıp kavuran, nefes aldırmayan aşırı sıcak bir ateştir.

Tefsir:

Bu mübarek âyet, Yüce Allah'ın (celle celâlühü) kudretini ve yaratma sanatındaki eşsizliğini bizlere haber vermektedir. Allah Teâlâ, Âdem aleyhisselamı topraktan yaratmadan önce, cinlerin atası olan cânnı (İblis'i) yaratmıştır. Onu, dumansız, alevsiz fakat son derece yakıcı ve kavurucu bir ateşten var etmiştir.

Bu âyet bize, varlıkların farklı kökenlerden yaratıldığını ve her birinin Allah'ın kudretiyle meydana geldiğini öğretir. İnsan topraktan, melekler nurdan, cinler ise ateşten yaratılmıştır. Bu farklılık, Allah'ın yaratma sanatındaki çeşitliliği ve sınırsız kudretini gösterir. Hiçbir varlık kendini diğerinden üstün görmemelidir; çünkü üstünlük, yaratılış maddesinde değil, Allah'a olan itaat ve takvadadır.

Nitekim bu âyetin hemen ardından gelen olaylarda, İblis'in ateşten yaratıldığı için kendini Âdem'den üstün görmesi ve kibirlenmesi, onun Allah'ın rahmetinden kovulmasına sebep olmuştur. Buradan alacağımız büyük ders şudur: Ey Müslüman! Sakın neslin, rengin, malın veya makamınla başkalarına karşı böbürlenme. Zira Allah katında en değerli olan, takvası en çok olanınızdır. Kibir, şeytanın en büyük hastalığıdır ve onu Allah'ın huzurundan kovmuştur. Bizler de bu hastalıktan şiddetle kaçınmalı, tevazu ile Allah'a ve kullarına karşı mütevazı olmalıyız.

Ayrıca bu âyet, Allah'ın (celle celâlühü) her şeyi bir sebep ve hikmetle yarattığını, hiçbir şeyi boşuna yaratmadığını hatırlatır. O, dilediğini dilediği şekilde yaratma kudretine sahiptir ve O'nun yaratmasında kusur yoktur. Bu düşünce, müminin kalbini Allah'a olan muhabbet ve hayranlıkla doldurur; O'nun büyüklüğü karşısında secdeye kapanmayı ve şükretmeyi ilham eder.