سوره حجر — آيت 43

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• جَهَنَّمَ: دوزخ، الله جي عذاب جي جاءِ.
• لَمَوْعِدُهُمْ: يقيناً سندن واعدو گاهه، يعني اها جاءِ جتي سڀ گڏ ٿيندا.
• أَجْمَعِينَ: سڀئي، مڪمل طور تي، ڪو به ڇڏيو نه ويندو.

2) تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي ڪلام ۾ ٻڌائي ٿو ته بيشڪ دوزخ انهن سڀني لاءِ واعدو گاهه آهي، يعني ابليس ۽ سندس پيروڪار ۽ گمراهه ماڻهو سڀئي اتي گڏ ٿيندا. اهو واعدو يقيني آهي، ان ۾ ڪو به شڪ نه آهي. دوزخ ۾ ست دروازا آهن، هر دروازو ٻئي کان هيٺ آهي، ۽ هر دروازي لاءِ ابليس جي پيروڪارن مان هڪ حصو ۽ نصيب مقرر آهي، سندن عملن جي مطابق. يعني جيترو گناهه وڏو هوندو، اوترو ئي هيٺيون درجو ۽ سخت عذاب هوندو. اهڙي طرح هر گمراهه گروهه کي سندس عملن جي مناسبت سان سزا ملندي.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• هي آيت اسان کي خبردار ڪري ٿي ته دوزخ جو واعدو سچو آهي، ۽ ان کان بچڻ لاءِ ضروري آهي ته اسان ابليس جي رستي تي هلڻ کان پرهيز ڪريون.
• الله تعاليٰ انصاف ڪندڙ آهي، هر هڪ کي سندس عملن جي مطابق ئي سزا يا جزا ملندي، ظلم ڪو به نه ٿيندو.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان نيڪ عمل ڪريون ۽ گمراهيءَ کان بچون، ته جيئن دوزخ جي عذاب کان نجات حاصل ڪري سگهون.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ بار بار جنت ۽ دوزخ جو ذڪر ڪري ٿو ته جيئن انسان بيدار ٿئي ۽ پنهنجي آخرت جي زندگيءَ لاءِ تياري ڪري.
• اسلام هڪ رحمت وارو دين آهي، جيڪو انسان کي صحيح رستو ڏيکاري ٿو ۽ برائيءَ کان بچڻ جي تاڪيد ڪري ٿو.