سوره حجر — آيت 79

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• فَانتَقَمْنَا: پوءِ اسان بدلو ورتو ۽ سزا ڏني.
• مِنْهُمْ: انهن کان.
• وَإِنَّهُمَا: ۽ بيشڪ اهي ٻئي (يعني قوم لوط جي وسندي ۽ اصحابِ اَيڪه يعني قوم شعيب جي وسندي).
• لَبِإِمَامٍ: يقيناً هڪ اهڙي رستي تي آهن جيڪو سامهون ۽ کليل آهي.
• مُّبِينٍ: واضح ۽ ظاهر.

2) آيت جي تفسير:

پوءِ اسان انهن ظالمن کان بدلو ورتو ۽ انهن تي عذاب نازل ڪيو. ۽ بيشڪ قوم لوط جي وسندي ۽ اصحابِ اَيڪه يعني قوم شعيب جا ماڳ هڪ اهڙي کليل ۽ واضح رستي تي آهن، جتان ماڻهو سفر ڪندي لنگهندا آهن ۽ انهن جا نشان ۽ آثار ڏسي عبرت حاصل ڪري سگهندا آهن. يعني اهي وسنديون ڪنهن لڪل هنڌ تي نه آهن، پر هڪ مشهور ۽ سڃاتل رستي تي آهن، ته جيئن ماڻهو انهن جي انجام تي غور ڪن ۽ ظلم ۽ ڪفر کان بچن.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ ظالمن کي ضرور سزا ڏئي ٿو، جيتوڻيڪ مهلت ڏئي ٿو، پر انهن کي نه ڇڏي ٿو.
• گذريل قومن جا آثار ۽ نشان عبرت جو سبب آهن، تنهنڪري انسان کي گهرجي ته انهن تي غور ڪري ۽ سندن غلطين کان سبق حاصل ڪري.
• قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل تاريخي واقعا رڳو ڪهاڻيون نه آهن، پر هدايت ۽ نصيحت جا وڏا ذريعا آهن.
• الله جي نبي ڪريم ﷺ جي سچائي جي تصديق ٿئي ٿي، ڇاڪاڻ ته قرآن ۾ اهڙن هنڌن جو ذڪر آهي جيڪي عربن کي سڃاتل هئا.
• انسان کي گهرجي ته ظلم ۽ ڪفر کان پرهيز ڪري ۽ الله جي رحمت ۽ هدايت جي پيروي ڪري، ته جيئن دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿئي.