سوره حجر — آیه 92

معانی کلمات:

• فَوَرَبِّكَ: سوگند به پروردگار تو (ای پیامبر).
• لَنَسْأَلَنَّهُمْ: قطعاً از آنان بازخواست خواهیم کرد.
• أَجْمَعِینَ: همگی، همه با هم.

تفسیر آیه:

سوگند به پروردگار تو ای پیامبر که ما در روز قیامت از همه آنان — بدون استثنا — بازخواست خواهیم کرد. این بازخواست، سؤالی همراه با توبیخ و سرزنش است، نه سؤالی برای آگاهی، زیرا خداوند به همه چیز داناست. بلکه این سؤال برای سرزنش و محاسبه آنان درباره اعمالشان است؛ به ویژه درباره آنچه با قرآن کریم انجام دادند: آن را تقسیم کردند، بخشی را پذیرفتند و بخشی را انکار نمودند، و با افتراها و تحریفهای خود، آن را به سخریه گرفتند. همچنین از آنان درباره عبادت بتها، گناهان و معاصی که مرتکب میشدند، بازخواست خواهد شد. این آیه، تهدیدی جدی و هشداری سخت برای کسانی است که بر این اعمال زشت اصرار میورزند، و نشان میدهد که هیچ کس از محاسبه الهی گریزی ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه عدالت کامل خداوند را نشان میدهد؛ او هیچ کس را بدون محاسبه رها نمیکند و به همه، چه نیکوکار و چه بدکار، بر اساس اعمالشان جزا میدهد.
• ایمان به روز قیامت و بازخواست الهی، انسان را به پرهیز از گناه و اصلاح رفتار ترغیب میکند و او را به سوی تقوا و عمل صالح سوق میدهد.
• قرآن کریم، کتابی عزیز و گرانبهاست که نباید آن را تقسیم کرد یا بخشی از آن را پذیرفت و بخشی را رها نمود؛ بلکه باید به تمام آن ایمان آورد و از آن پیروی کرد.
• این آیه مایه آرامش مؤمنان است که بدانند ظالمان و کسانی که به دین خدا توهین میکنند، در نهایت به سزای اعمال خود خواهند رسید و عدالت الهی برقرار خواهد شد.