سوره نحل — آيت 47

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• تَخَوُّفٍ: خوف ۾ وجهڻ، يا بتدريج گهٽائڻ (مال، جان ۽ اولاد ۾ ڪمي ڪري خوف ۾ وجهڻ).
• رَءُوفٌ: وڏو مهربان، شفقت ڪرڻ وارو.
• رَّحِيمٌ: ٻاجهارو، رحم ڪرڻ وارو.

2) تفسير:

ڇا ڪافر ۽ مڪر ڪرڻ وارا ان ڳالهه کان بي خوف ٿي ويا آهن ته الله تعاليٰ کين زمين ۾ دٻائي ڇڏي، جيئن قارون سان ڪيو هو؟ يا کين اهڙي هنڌ کان عذاب اچي وڃي جتي کين ڪا خبر ئي نه هجي ۽ نه ئي ان جي ڪا اميد هجي؟ يا کين سفرن ۽ ڪمن ڪارين ۾ مصروف هجڻ جي حالت ۾ ئي پڪڙي وٺي؟ اهي الله کي نه ٿا ٿڪائي سگهن ۽ نه ئي سندس عذاب کان ڀڄي سگهن ٿا، ڇاڪاڻ ته هو اهڙو طاقتور آهي جو ڪنهن به شيءِ کي سندس عاجز نه ٿو ڪري سگهي. يا کين مال، جان ۽ اولاد ۾ گهٽتائي ڪري، بتدريج تباهي طرف وٺي وڃي، يا ان حالت ۾ پڪڙي وٺي جو اهي پاڻ ئي سندس عذاب کان ڊڄي رهيا هجن. پوءِ به توهان جو رب وڏو مهربان ۽ ٻاجهارو آهي، جو عذاب ۾ جلدي نه ٿو ڪري، ٿي سگهي ٿو ته ماڻهو توبه ڪري موٽي اچن. هو پنهنجي مخلوق تي شفقت ۽ رحم ڪرڻ وارو آهي، تنهنڪري مهلت ڏئي ٿو ۽ سزا ۾ تڪڙ نه ٿو ڪري.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ جو وڏو مهربان ۽ ٻاجهارو هجڻ اسان کي اميد ڏئي ٿو ته اسان جي گناهن جي باوجود هو مهلت ڏئي ٿو ۽ توبه جو موقعو عطا ڪري ٿو.
• الله جي عذاب کان بي خوف نه ٿيڻ گهرجي، پر سندس رحمت تي اميد به رکڻ گهرجي.
• الله جي قدرت هر شيءِ تي حاوي آهي، هو ڪنهن به وقت، ڪنهن به هنڌ ۽ ڪنهن به طريقي سان پڪڙي سگهي ٿو، تنهنڪري هميشه سندس فرمانبردار رهڻ گهرجي.
• مال، جان ۽ اولاد ۾ گهٽتائي به الله جي طرفان هڪ آزمائش ۽ نصيحت آهي، ته انسان پنهنجي رب ڏانهن موٽي.
• الله جي رحمت ۽ شفقت جو اهو مظاهرو آهي ته هو گناهگارن کي فوراً سزا نه ٿو ڏئي، پر توبه ۽ اصلاح جو موقعو ٿو ڏئي.
• اهي صفتون اسان کي اسلام ۽ قرآن ڏانهن راغب ڪن ٿيون، ڇاڪاڻ ته اهو رب اهڙو مهربان ۽ ٻاجهارو آهي جو پنهنجي بندن جي ڀلي ۽ بهتري ٿو چاهي.