سوره مریم — آیه 12

معانی کلمات:

• کتاب: در اینجا منظور تورات است.
• بقوة: به جدّ و جهد و تلاش فراوان.
• حُکم: نبوت، یا فهم و درک عمیق و دانش و حکمت.
• صبیًا: در حالی که کودک و نوجوان بود و هنوز به سن بلوغ کامل نرسیده بود.

تفسیر آیه:

هنگامی که یحیی علیه السلام متولد شد و به سنی رسید که بتواند خطاب و فرمان الهی را درک کند، خداوند به او فرمود: ای یحیی! کتاب آسمانی (تورات) را با جدیت و تلاش کامل بگیر؛ یعنی آن را با تمام توان حفظ کن، معانی آن را به دقت بفهم و به آن عمل نما. خداوند در ادامه میفرماید: و ما به او در حالی که کودکی خردسال بود، حکمت و نبوت عطا کردیم و او را از فهم عمیق، دانش گسترده، عزم راسخ و قضاوت صحیح برخوردار ساختیم. این نشان میدهد که یحیی علیه السلام از همان دوران کودکی، از موهبت الهی و مقام والای نبوت برخوردار شد و این فضیلت و برتری، نشانهی عنایت ویژهی خداوند به او بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت جدیت در علمآموزی: خداوند به پیامبر خود دستور میدهد که کتاب آسمانی را با قوت و جدیت فرا بگیرد. این نشان میدهد که فراگیری علم و عمل به آن، نیازمند تلاش و پشتکار است و نباید سستی و کاهلی در این مسیر داشت.
2. فضل و عنایت الهی: عطای حکمت و نبوت در کودکی، نشان میدهد که خداوند به هر کس بخواهد، فضل خود را ارزانی میدارد و سن و سال، مانعی برای رسیدن به درجات عالی معنوی نیست. این مایهی امیدواری است که انسانها، حتی در سنین پایین، میتوانند به مقامات بلند علمی و معنوی دست یابند.
3. تربیت صحیح فرزندان: این آیه به والدین میآموزد که باید فرزندان خود را از کودکی به فراگیری علم، دین و اخلاق تشویق کنند و زمینهی رشد و تعالی آنها را فراهم سازند.
4. ارزش عمل به علم: گرفتن کتاب با قوت، تنها به معنای حفظ کردن نیست، بلکه شامل فهمیدن و عمل کردن به آن نیز هست. این آیه به ما میآموزد که علم واقعی، علمی است که با عمل همراه باشد و انسان را به سمت اصلاح خود و جامعه سوق دهد.