Maryam surasi — Oyat 93

Kalima ma'nolari:

• آتِي – keluvchi, hozir bo'luvchi.
• عَبْدًا – qul, bo'ysunuvchi, xo'r-u bechorahol.

Tafsir:

Ushbu oliy martabali oyatda Alloh taolo osmonlardagi barcha mavjudotlar – farishtalar, Yerdagi barcha insonlar va jinlar – hech istisnosiz, Qiyomat kuni Robbilarining huzuriga bo'ysunuvchi, xo'r-u bechorahol, o'z ixtiyori bilan emas, balki majburiy holda kelishini bayon qilmoqda. Ular o'sha kunda o'zlarining qulliklarini tan olib, Allohning buyukligiga iqror bo'ladilar. Hech kim bu holatdan chetda qolmaydi – na farishta, na payg'ambar, na oddiy inson, na jin. Barchasi birdek O'zining xo'riligi va zaifligini his qilgan holda, Rahmonning huzurida sajda qilgan holatda turadi. Bu holat ularning dunyodagi holatidan farq qiladi, chunki dunyoda ba'zilar o'zlarini katta tutib, Allohga bo'ysunmasliklari mumkin, ammo Qiyomat kuni barcha parda ko'tarilib, haqiqat oshkor bo'ladi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonga o'z o'rnini eslatadi – biz qanchalik qudratli bo'lishimizdan qat'i nazar, oxir-oqibat Allohning qulimiz va Unga qaytamiz. Bu esa kibr-u havodan saqlaydi.
2. Qiyomat kunining haqiqat ekanligi va unda barchaning teng bo'lishi – hech kimning martabasi, boyligi, nasl-nasabi o'sha kunda foyda bermasligi haqida ogohlantiradi.
3. Bu oyat musulmonni doimiy ravishda ibodatga, itoatga va Allohga bo'ysunishga chorlaydi, chunki qullikdan qochib qutulib bo'lmas ekan, uni ixtiyoriy ravishda, go'zal amallar bilan qilish – aqllilikdir.
4. Allohning "Rahmon" ismi bilan zikr qilinishi – Uning rahmati azobidan kengroq ekaniga ishora bo'lib, gunohkor banda uchun ham umid eshigini ochadi.