بقرہ سۈرىسى — ئايەت 72

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• قَتَلْتُمْ: ئۆلتۈردۈڭلار.
• نَفْسًا: بىر ئادەمنى، بىر جاننى.
• فَادَّارَأْتُمْ: ئۇنىڭ توغرىسىدا تالاش-تارتىش قىلدىڭلار، ھەر بىرىڭلار ئۆزىنى ئاقلاپ، گۇناھنى باشقىغا ئاتتىڭلار.
• مُخْرِجٌ: ئاشكارا قىلغۇچى، ئوتتۇرىغا چىقارغۇچى.
• تَكْتُمُونَ: يوشۇرۇۋاتاتتىڭلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىسرائىل ئەۋلادىدىن بىر كىشى ئۆلتۈرۈلگەن ۋاقىتتا، ئۇلار بۇ ئىشتا ئۆزئارا تالاش-تارتىش قىلىشقان، ھەر بىرى ئۆزىنى قاتىل ئەمەس دەپ ئاقلاپ، گۇناھنى باشقىلارغا ئارتىشقا ئۇرۇنغان. ئۇلار قاتىلنى تېپىش ئۈچۈن ئارىلىرىدا جىدەل-ماجىرا قىلىشقان، ھەتتا بۇ ئىشنى يوشۇرۇشقا تىرىشقان. ئەمما ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ يوشۇرۇۋاتقان ھەقىقىتىنى ئوتتۇرىغا چىقارغۇچىدۇر. ئاللاھ ھەر قانداق يوشۇرۇن ئىشنى بىلگۈچى ۋە ئاشكارا قىلغۇچىدۇر، ئۇنىڭدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ھەممە ئىشنى بىلىدۇ، ھېچقانداق يوشۇرۇن ئىش ئۇنىڭدىن مەخپىي قالمايدۇ. بۇ ئىنساننى ھەر ۋاقىت راستچىل ۋە سەمىمىي بولۇشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• گۇناھنى يوشۇرۇش ياكى باشقىلارغا ئارتىش ھەقىقەتنى ئۆزگەرتەلمەيدۇ؛ ئاللاھ ھەقىقەتنى چوقۇم ئاشكارا قىلىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئادالەت ۋە ھەقىقەتنى قوغداشقا چاقىرىدۇ، جىدەل-ماجىرا ۋە يالغانچىلىقتىن چەكلەيدۇ.
• ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ۋە ئىلمىنىڭ چەكسىزلىكىنى تونۇش، ئىنساننى تەقۋالىق ۋە ئەخلاقلىق بولۇشقا يېتەكلەيدۇ.
• قۇرئان كەرىم ئىنسانلارنى توغرا يولغا باشلايدىغان، ھەقىقەتنى ئاشكارىلايدىغان ئىلاھىي كىتابتۇر؛ ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىش ئىنساننىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولۇشىغا سەۋەب بولىدۇ.