સૂરા અલ-બકરા — આયત 72

1. શબ્દોના અર્થ:

• وَإِذْ: અને યાદ કરો જ્યારે.
• قَتَلْتُمْ نَفْسًا: તમે એક વ્યક્તિની હત્યા કરી.
• فَادَّارَأْتُمْ: પછી તમે એકબીજા પર આરોપ-પ્રત્યારોપ કર્યા, ઝઘડો કર્યો, દલીલો કરી.
• وَاللَّهُ مُخْرِجٌ: અને અલ્લાહ પ્રગટ કરનારો છે.
• مَّا كُنتُمْ تَكْتُمُونَ: જે તમે છુપાવતા હતા તેને.

1. આયતની તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા બની ઇસ્રાઈલના લોકોને તેમના એક પૂર્વજ ઘટનાની યાદ દેવડાવે છે. તેમના વચ્ચે એક વ્યક્તિની હત્યા થઈ ગઈ હતી. હત્યા કોણે કરી તે અસ્પષ્ટ હતું. જ્યારે આ મામલો ઉઠ્યો, ત્યારે દરેક પોતાના પરથી આરોપ દૂર કરવા લાગ્યો અને બીજા પર આરોપ મૂકવા લાગ્યો. આ રીતે તેમની વચ્ચે તકરાર અને ઝઘડો થયો. દરેક જણ પોતાને નિર્દોષ દર્શાવવા માંગતો હતો અને હત્યાનો આરોપ બીજા પર નાખતો હતો.

પરંતુ અલ્લાહ તઆલા એ વાતનો ખુલાસો કરે છે કે તે સર્વજ્ઞ છે અને જે કંઈ લોકો છુપાવી રહ્યા હતા – એટલે કે હત્યાની સાચી વાત, કાતિલની ઓળખ – તેને અલ્લાહ પ્રગટ કરવાનો છે. કોઈ પણ વ્યક્તિ અલ્લાહથી કંઈ છુપાવી શકતી નથી. અલ્લાહ જે ઇચ્છે તે રીતે સત્યને બહાર લાવે છે, ભલે લોકો તેને ઢાંકવાનો પ્રયત્ન કરે.

આ ઘટના આગળ એ તરફ ઇશારો કરે છે કે અલ્લાહે તેમને એક ગાયની કુરબાની કરવાનો આદેશ આપ્યો, જેના દ્વારા મૃતકને જીવિત કરીને સાચો કાતિલ જાહેર કરવામાં આવ્યો. આ બધું અલ્લાહની કુદરત અને સામર્થ્યનું પ્રદર્શન હતું.

1. આયતમાંથી શીખવા મળતી ફાયદા:

• અલ્લાહ તઆલા સર્વજ્ઞ છે, તેના માટે કંઈ પણ છુપું નથી. આપણે ભલે દુનિયામાં કંઈ પણ છુપાવીએ, અલ્લાહ તેને જાણે છે અને યોગ્ય સમયે પ્રગટ કરે છે.
• આ આયત આપણને શીખવે છે કે સત્યને ઢાંકવાનો પ્રયત્ન ન કરવો જોઈએ, કારણ કે સત્ય એક દિવસ પ્રગટ થાય જ છે.
• અલ્લાહની કુદરત અને સામર્થ્ય પર વિશ્વાસ રાખવો જોઈએ. તે મૃતકને પણ જીવિત કરી શકે છે, તો તે ન્યાય પણ કરી શકે છે.
• આ ઘટના દર્શાવે છે કે ઇસ્લામમાં ન્યાય અને સત્યનું મહત્વ કેટલું ઊંચું છે. અલ્લાહ તેના બંદાઓને સત્યનો માર્ગ દર્શાવે છે.
• આપણે અલ્લાહ પર ભરોસો રાખવો જોઈએ અને તેની આજ્ઞાઓનું પાલન કરવું જોઈએ, કારણ કે તેમાં જ આપણું ભલું છે.