સૂરા અલ-બકરા — આયત 95

૧) શબ્દોના અર્થ:

• وَلَن يَتَمَنَّوْهُ: અને તેઓ તે (મૃત્યુ)ની કદી ઇચ્છા નહીં કરે.
• أَبَدًا: કદાપિ, ક્યારેય પણ નહીં.
• بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ: તે કારણોસર જે તેમના હાથોએ આગળ મોકલ્યું છે, એટલે કે તેમણે જે કૃત્યો કર્યાં છે.
• عَلِيمٌ: સર્વજ્ઞ, બધું જાણનાર.
• بِالظَّالِمِينَ: જુલમ કરનારાઓ વિશે, અત્યાચારીઓ વિશે.

૨) આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા જણાવે છે કે યહૂદીઓ પોતાના દાવા પ્રમાણે મૃત્યુની ઇચ્છા કદાપિ કરશે નહીં. તેઓ આ દાવો માત્ર દંભ અને હઠના કારણે કરતા હતા, પરંતુ તેમના અંતરમાં તેની સત્યતા વિશે કોઈ વિશ્વાસ ન હતો. જો તેઓ સાચા હોત અને જાણતા હોત કે તેમના માટે જન્નત છે, તો તેઓ આનંદથી મૃત્યુની ઇચ્છા કરત. પરંતુ તેઓ જાણતા હતા કે તેમણે નબી મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ)ને નકાર્યા છે, અલ્લાહના ગ્રંથોમાં ફેરફાર કર્યો છે, અને અનેક પાપો અને અવજ્ઞાઓ કરી છે — જેના કારણે તેમના માટે જહન્નમ ફરજિયાત થઈ ગઈ છે. તેથી તેઓ મૃત્યુની ઇચ્છા કરવાની હિંમત કદાપિ કરી શકતા નથી.

"તેમના હાથોએ આગળ મોકલ્યું" — એટલે તેમણે પોતાના જીવનકાળમાં જે કુફ્ર, ખોટા દાવા, અને દુષ્કર્મો કર્યાં, તેના કારણે. અહીં "હાથ"નો ઉલ્લેખ ખાસ કરીને એટલા માટે કરવામાં આવ્યો છે કે મનુષ્યના મોટાભાગના ગુનાહ હાથો દ્વારા જ થતા હોય છે. અને અલ્લાહ તઆલા જુલમ કરનારાઓને સંપૂર્ણપણે જાણે છે — તેમના કૃત્યો, તેમના ઇરાદા, અને તેમની અંતરની હાલત — અને તે દરેકને તેના કર્મોનો બદલો આપશે. આ વાક્યમાં જુલમ કરનારાઓ માટે કડક ચેતવણી અને ધમકી છે.

૩) આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

• અલ્લાહ તઆલા દરેક વ્યક્તિના અંતરની હાલત જાણે છે — ભલે માણસ બહારથી ખોટા દાવા કરે, પણ અલ્લાહ તેની સાચી નિયત અને હકીકતથી વાકેફ છે. આ આપણને ઇખ્લાસ (નિષ્ઠા) તરફ પ્રેરે છે.
• જે વ્યક્તિ ખોટા દાવા કરે છે અથવા પોતાના ધર્મમાં ફેરફાર કરે છે, તેનું પરિણામ ભયંકર હોય છે. આ આપણને દીનની સચ્ચાઈ અને અમાનત (વિશ્વાસપાત્રતા) જાળવવાનું શીખવે છે.
• મૃત્યુની ઇચ્છા કરવાને બદલે આપણે અલ્લાહ પાસે સારા કર્મો કરવાની અને જન્નતમાં પ્રવેશ કરવાની તૌફીક માંગવી જોઈએ. આ આયત આપણને નેકી અને આખિરતની તૈયારી તરફ પ્રોત્સાહિત કરે છે.
• અલ્લાહ "અલીમ" (સર્વજ્ઞ) છે — તે આપણા દરેક સારા-ખરાબ કર્મને જાણે છે. આ જાણકારી આપણને સારા