Toha surasi — Oyat 17

Kalimalarning ma'nolari:

• Mā tilka — "U nima?" degan savol bo‘lib, diqqatni jalb qilish uchun keltirilgan.
• Bi-yamīnik — "O‘ng qo‘lingdagi" degan ma’noni bildiradi.
• Yā Mūsā — Alloh taolo Muso alayhissalomga mehr-muhabbat va hurmat bilan murojaat qilmoqda.

Tafsir:

Alloh taolo Muso alayhissalomga o‘zining buyuk mo‘jizasini ko‘rsatishdan oldin, uning diqqatini o‘ng qo‘lidagi narsaga qaratib: "Ey Muso, o‘ng qo‘lingdagi narsa nima?" deb so‘raydi. Bu savol Musoning e’tiborini o‘sha narsaga — ya’ni asosiga qaratish uchun edi. Zero, u o‘z qo‘lidagi oddiy asosini yaxshi bilardi. Ammo bu savol orqali Alloh uning qalbida ishonch hosil qilishni va keyingi mo‘jizani — asoning ilon bo‘lishini yaqqol ko‘rsatishni iroda qilgan. Bu holat arablarning odatiga o‘xshaydi: kishi o‘z suhbatdoshiga biror narsani ko‘rsatib, "Buni bilasanmi?" deb so‘raydi, garchi u bilishini bilsa ham. Maqsad — suhbatdoshning tilidan iqror bo‘lishini eshitish va uning qalbida bilimni mustahkamlashdir. Xuddi shunday, Alloh Musodan bu savolni so‘rab, uning o‘z asosini tan olishini va keyin u aso mo‘jizaviy tarzda ilonga aylanganda, bu ishning Allohning qudrati bilan bo‘lganiga to‘liq ishonch hosil qilishini istagan.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Alloh taolo o‘z payg‘ambarlariga murojaat qilishda yumshoqlik va mehr-muhabbatni o‘rgatadi. U Musoni ismi bilan chaqirib, unga hurmat ko‘rsatgan.
2. Savol berish orqali insonning diqqatini muhim narsaga qaratish — ta’lim va tarbiyaning samarali usulidir. Bu usuldan ota-onalar va ustozlar ham foydalanishlari mumkin.
3. Allohning har bir ishida hikmat bor. U Musodan asosini so‘rash bilan uning qalbini mo‘jizani qabul qilishga tayyorlagan.
4. Mo‘jizalar Allohning qudrati bilan sodir bo‘ladi va ular payg‘ambarlarning haqqoniyligini isbotlash uchun xizmat qiladi. Bu esa mo‘minlarning iymonini mustahkamlaydi.