Та Ха сүресі — Аят 17

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا — «және не?» деген сұрақ мәніндегі сөз.
• تِلْكَ — «анау, сол» дегенді білдіретін сілтеу есімдігі.
• بِيَمِينِكَ — «оң қолыңда» деген мағына береді.
• يَا مُوسَىٰ — «Уа, Мұса!» деп Жаратқанның пайғамбарына қарата айтылған үндеу.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Алла Тағала пайғамбары Мұсаға (ғ.с.) «Уа, Мұса! Оң қолыңдағы мынау не?» деп сұрақ қояды. Бұл сұрақ Мұсаның (ғ.с.) білмегенін білу үшін емес, керісінше, оның өз қолындағы нәрсені өзі айтып, тілімен растауын қалағандықтан қойылған сұрақ. Себебі Алла оның қолында таяқ бар екенін әлдеқашан біледі. Бұл — арабтардың әдетіндегі «өзің білесің ғой, айта ғой» деген секілді, адамның жүрегіндегі білімін тілімен айтқызып, оны бекіту үшін қойылатын сұрақ. Осылайша, Мұса (ғ.с.) өз аузымен «бұл менің таяғым» деп айтқанда, кейін сол таяқтың Алланың құдіретімен жыланға айналуы — оған үлкен ғажайып (мұғжиза) ретінде айқын көрінеді. Бұл сұрақтың хикметі — Мұсаны (ғ.с.) келе жатқан ұлы кереметке дайындау және оның жүрегіндегі сенімін тілімен айтқан куәлігімен нығайту.

1. Аяттан алынатын пайдалы тұстар:

• Алла Тағала пенделерінің жай-күйін толық біледі, бірақ кейде олардың өздеріне айтқызып, мойындатуы — олардың жауапкершілігін арттырып, жүректеріндегі иманды тілмен бекітуге себеп болады.
• Бұл аят адамды өз қолындағы нығметтер мен мүмкіндіктер туралы ойлануға шақырады: «Қолыңдағы мынау не? Оны қалай пайдаланып жүрсің?» деген сұрақ әр адамға қойылады.
• Алланың пайғамбарымен тікелей сөйлесуі — Мұсаның (ғ.с.) дәрежесінің биіктігін және Алланың оны ерекше қамқорлыққа алғанын көрсетеді. Бұл — мүміндер үшін Алланың әулие құлдарына деген сүйіспеншілігінің белгісі.
• Қарапайым таяқтың ұлы мұғжизаға айналуы — Алланың құдіретінің шексіздігін және Оның қалауымен кез келген қарапайым нәрсенің ғажайыпқа айнала алатынын көрсетеді. Бұл мүміннің жүрегіне үміт пен сенім ұялатады: Алла қаласа, әлсіз нәрседен де үлкен күш жасай алады.
• Аят адамды Алламен сөйлесуге, Оған жауап беруге, өз ісін мойындауға тәрбиелейді. Бұл — имандылықтың, шынайылықтың және Алла алдындағы құлдықтың көрінісі.