Sure Tâhâ — Ayet 17

Kelime Anlamları:

• Mâ tilke: "O nedir?" / "Şu nedir?"
• Bi-yemînike: "Sağ elinde" / "Sağ tarafında"
• Yâ Mûsâ: "Ey Mûsâ!"

Tefsir:

Yüce Allah, Mûsâ aleyhisselâm ile konuşmasının başında ona hitaben: "Ey Mûsâ! Sağ elindeki şu nedir?" buyurmuştur. Bu soru, Mûsâ'nın elindeki şeyin ne olduğunu öğrenmek için değil; onu, elindeki asâya dikkatini çekmek ve onun üzerinde tecelli edecek büyük bir mûcizeye hazırlamak içindir. Zira Allah Teâlâ, Mûsâ'nın elindeki asâyı çok iyi bilmektedir. Bu soru, bir anlamda Mûsâ'nın kalbini ve zihnini o âna hazırlamakta, ona verilecek cevabın ardından gerçekleşecek olağanüstü hâdiseyi daha da etkileyici kılmaktadır.

Bu, Arapların meşhur bir hitap üslûbudur: Bir kimse, muhatabının çok iyi bildiği bir şeyi ona göstererek "Şu nedir?" diye sorar. Maksat, bilgi edinmek değil; muhatabın o şeye dikkatini çekmek, onun üzerinde düşünmesini sağlamak ve söylenecek sözün tesirini artırmaktır. Nitekim bu sorunun ardından Mûsâ aleyhisselâm, elindeki asâyı anlatacak ve Allah Teâlâ ona o asâyı bir mûcizeye dönüştürecektir.

Bu âyet-i kerîme, Allah'ın peygamberine olan şefkat ve lütfunu gösterir. Allah, Mûsâ'ya azarlayıcı bir dille değil, yumuşak ve yakınlaştırıcı bir üslûpla hitap etmektedir. Bu, bizlere de güzel bir ders verir: İnsanlarla konuşurken, onları azarlamadan, sevgi ve merhametle yaklaşarak gönüllerini kazanmalıyız. Allah Teâlâ'nın peygamberine bu şekilde hitap etmesi, O'nun kullarına olan rahmetinin bir tecellisidir.

Ayrıca bu âyet, Allah'ın peygamberleriyle doğrudan konuştuğunu ve onlara değer verdiğini gösterir. Mûsâ aleyhisselâm, Tûr-i Sînâ'da bu şerefli hitaba mazhar olmuştur. Bu, Mûsâ'nın peygamberliğinin ve Allah katındaki makamının yüceliğine işaret eder.

Bu soru, aynı zamanda Mûsâ aleyhisselâmın kalbini ferahlatmış ve onu Allah'ın huzurunda olduğunun bilincine vardırmıştır. Zira Allah Teâlâ, ona soru sorarak onunla diyalog kurmakta ve onu bu mübârek sohbete dâhil etmektedir. Bu, Allah'ın kuluyla olan yakınlığının ve sevgisinin bir göstergesidir.

Bizler de bu âyetten şunu anlamalıyız: Allah Teâlâ, kullarına her zaman yakındır. O, bizim hâlimizi bilir, ihtiyaçlarımızı görür ve bize her an merhametiyle muamele eder. Önemli olan, bizim O'na yönelmemiz, O'nun huzurunda olduğumuzun şuuruna varmamız ve O'nunla olan bağımızı güçlendirmemizdir. Allah'ın Mûsâ'ya sorduğu bu soru, kıyâmet gününde bizlere de sorulacak soruların bir habercisi gibidir: "Size verilen nimetler neydi? Onları nasıl kullandınız?" O gün gelmeden önce, bugün kendimizi hesaba çekelim ve Allah'ın rızâsına uygun bir hayat yaşamaya gayret edelim.