سوره شعرا — آیه 177

معانی کلمات:

• أَلَا تَتَّقُونَ: آیا پروا نمیکنید؟ یعنی آیا از عذاب خدا نمیترسید و تقوای الهی پیشه نمیکنید؟

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به بیان یکی از صحنههای دعوت حضرت شعیب علیهالسلام میپردازد؛ زمانی که آن حضرت به قوم خود که در سرزمین «ایکه» (سرزمینی پر از درختان انبوه و سبز) زندگی میکردند، فرمود: «آیا تقوا پیشه نمیکنید و از عذاب خدا نمیترسید؟» این سخن در حالی بود که آن قوم به شرک و گناهان مختلف گرفتار بودند و شعیب علیهالسلام آنان را به ترک شرک و اطاعت از خداوند دعوت میکرد. نکته قابل توجه این است که شعیب علیهالسلام در اینجا با عبارت «أَلَا تَتَّقُونَ» آنان را ابتدا به ترس از عذاب الهی و تقوای او فرا میخواند، زیرا تقوا ریشه همه اصلاحات اخلاقی و اجتماعی است. این دعوت با مهربانی و دلسوزی همراه بود و هدف آن بیدار کردن فطرت پاک آنان و بازگرداندنشان به راه راست بود. شعیب علیهالسلام به عنوان پیامبری امین، رسالت خود را با اخلاص کامل انجام میداد و هیچ پاداشی از قوم خود نمیخواست، بلکه پاداش او تنها بر پروردگار جهانیان بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت تقوا در دعوت انبیا: نخستین گام در دعوت همه پیامبران، دعوت به تقوا و ترس از خداوند است؛ زیرا تقوا زمینهساز پذیرش حق و دوری از گناه است.
2. شفقت پیامبران بر امت: حضرت شعیب علیهالسلام با وجود انحرافات قوم خود، با مهربانی و دلسوزی آنان را به راه راست دعوت کرد و این الگویی برای همه مبلغان دین است.
3. اخلاص در دعوت: پیامبران هیچ انتظار مادی از مردم نداشتند و تنها پاداش خود را از خداوند میخواستند؛ این درس بزرگی برای همه کسانی است که در مسیر هدایت دیگران گام برمیدارند.
4. بیداری وجدانها: طرح سوال «أَلَا تَتَّقُونَ» راهی برای بیدار کردن وجدان خفته انسانها و توجه دادن آنان به عاقبت اعمالشان است.