سوره شعرا — آیه 54

معانی کلمات:

• شِرْذِمَةٌ: گروهی اندک و حقیر، طایفهای کوچک و ناچیز.
• قَلِیلُونَ: اندکشمار و کمتعداد.

تفسیر آیه:

فرعون پس از آنکه بنیاسرائیل به همراه موسی (علیهالسلام) از مصر خارج شدند، برای تحقیر و کوچکنمایی آنان به اطرافیانش گفت: «اینها گروهی اندک و ناچیز هستند.» او با این سخن میخواست پیروان خود را مطمئن سازد که این گروه کوچک، هیچ خطری برایشان ندارد و بهراحتی میتوانند آنان را شکست دهند و بازگردانند. این جمله در حالی بیان شد که فرعون در باطن از خروج آنان خشمگین و نگران بود، اما برای حفظ ظاهر و تقویت روحیه لشکرش، آنان را حقیر و کمشمار جلوه داد. در حقیقت، او با این تعبیر، هم قصد تمسخر داشت و هم میخواست شکست آنان را قطعی نشان دهد، غافل از اینکه یاری خداوند با مؤمنان است و کثرت عدد و عده، معیار پیروزی نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که معیار قدرت و پیروزی در نگاه الهی، کثرت نفرات و امکانات نیست؛ بلکه ایمان، اخلاص و یاری خداوند عامل اصلی غلبه بر دشمنان است.
• مؤمنان نباید از تهدیدها و تحقیرهای دشمنان هراس داشته باشند؛ چرا که خداوند با صبر و تقوا، پیروزی را برای آنان رقم میزند.
• دشمنان حق، اغلب برای تضعیف روحیه مؤمنان، آنان را کوچک و ناچیز جلوه میدهند؛ اما تاریخ نشان داده است که همین گروههای اندک با اتکال به خدا، بر سپاهیان عظیم پیروز شدهاند.
• این آیه درسآموز است که انسان نباید فریب ظاهر و تبلیغات دشمن را بخورد و باید به وعدههای الهی اعتماد کند که «کَم مِّن فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثِیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ» (چه بسیار گروه اندکی که به اذن خدا بر گروهی بسیار پیروز شدند).