سوره شعرا — آیه 76

معانی کلمات:

• آباؤُکُمُ الأَقدَمون: نیاکان و اجداد دور و پیشین شما.

تفسیر آیه:

حضرت ابراهیم علیه السلام در ادامه سخنان خود با قومش، آنان را به اندیشه و تأمل دعوت میکند و میفرماید: آیا شما و پدران و نیاکان قدیمیتان که سالها پیش از شما میزیستند، با دقت و تأمل به آنچه که عبادت میکنید نگاه نمیکنید؟ این بتهایی که شما و گذشتگانتان آنها را میپرستید، نه میشنوند، نه سودی میرسانند و نه ضرری را دفع میکنند. پس چگونه آنها را شایسته عبادت میدانید؟ این سخن ابراهیم، هم قوم معاصر خود را مورد خطاب قرار میدهد و هم آنان را به عبرت گرفتن از سرنوشت گذشتگانشان فرا میخواند تا بیدار شوند و از این راه باطل دست بردارند. او با این بیان، پوچی و بیارزشی بتپرستی را آشکار میسازد و نشان میدهد که این عبادت، نه بر پایه حقیقت است و نه بر اساس منطق، بلکه صرفاً تقلیدی کورکورانه از نیاکان بوده است.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان باید در باورها و اعمال خود، به جای تقلید کورکورانه از گذشتگان، با چشم باز و اندیشه روشن، حقیقت را جستجو کند و باطل را هرچند که مورد قبول نیاکانش باشد، رها سازد.
• عبادت تنها شایسته کسی است که سود و زیان به دست اوست و اوست که میشنود و پاسخ میدهد؛ نه موجوداتی بیجان و بیاثر.
• دعوت به تفکر و تدبر در معبودان، نخستین گام برای رهایی از خرافات و رسیدن به توحید خالص است.