සූරා අල්-කසස් — ආයාත් 22

වචනාර්ථ:

* تَوَجَّهَ: ගමන් කළේය, මුහුණ ලා ගියේය.

* تِلْقَاءَ: දෙසට, පැත්තට.

* مَدْيَنَ: ෂුඅයිබ් නබිගේ ගම්මානය (බල ප්රදේශය).

* عَسَىٰ: බලාපොරොත්තු වෙමි, සමහර විට.

* سَوَاءَ السَّبِيلِ: මැද මාර්ගය, නිවැරදි හා කෙළින් මාර්ගය.

අර්ථ විවරණය:

මූසා (අලයිහිස්සලාම්) නබි තුමා ඊජිප්තුවෙන් පිටවී ෆිර්අවුන්ගේ බලයෙන් ඉවත්ව, තම මුහුණ මද්යන් දිස්ත්රික්කය දෙසට හරවා ගනිමින් ගමන් කළේය. මද්යන් යනු ෂුඅයිබ් නබිගේ ජනතාව වාසය කළ ප්රදේශයයි. මූසා නබිට එම මාර්ගය පිළිබඳව කිසිදු දැනුමක් තිබුණේ නැත. එබැවින් ඔහු අල්ලාහ්ගෙන් මඟ පෙන්වීම ඉල්ලා සිටිමින් මෙසේ පැවසුවේය: "මගේ රබ් (පරමාධිපති) මට මද්යන් කරා යන කෙළින්ම හා නිවැරදි මාර්ගය පෙන්වා දෙනු ඇතැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි." එනම්, ඔහු තනිවම මාර්ගය සොයා ගැනීමට උත්සාහ කළද, සැබෑ මඟ පෙන්වීම සඳහා අල්ලාහ් මත පමණක් භාර විය. ඔහු තම දුර්වලකම හා අසරණ බව ප්රකාශ කරමින්, අල්ලාහ්ගේ උපකාරය හා මඟ පෙන්වීම අපේක්ෂා කළේය. මෙය ඔහුගේ යහපත් චරිතය හා අල්ලාහ් කෙරෙහි ඇති ගැඹුරු විශ්වාසය පෙන්නුම් කරයි.

උපදේශ හා පාඩම්:

1. අල්ලාහ්ගේ මඟ පෙන්වීම ඉල්ලා සිටීම ඉතා උතුම් ක්රියාවකි. මූසා නබි වැනි ශ්රේෂ්ඨ නබිවරයෙකු වුවද, තම ගමනේදී අල්ලාහ්ගෙන් මඟ පෙන්වීම ඉල්ලා සිටියේය. එබැවින් අප සෑම කටයුත්තකදීම අල්ලාහ්ගෙන් උපකාර හා මඟ පෙන්වීම ඉල්ලා සිටිය යුතුය.
2. දුෂ්කර අවස්ථාවන්හිදී බලාපොරොත්තු සුන් නොවී, අල්ලාහ්ගේ දයාව හා කරුණාව ගැන ශුභවාදී විය යුතුය. මූසා නබි තනිව, ආගන්තුකයෙකු ලෙස, නොදන්නා ප්රදේශයකට ගමන් කරමින් සිටියද, ඔහු අල්ලාහ්ගේ උපකාරය ගැන බලාපොරොත්තුවෙන් සිටියේය.
3. අල්ලාහ් මත පමණක් විශ්වාසය තැබීම (තවක්කුල්) සැබෑ ඇදහිමිකමේ ලක්ෂණයකි. උත්සාහය හා ක්රියාකාරීත්වය සමඟම අල්ලාහ් මත භාර වීම අවශ්ය වේ.
4. යහපත් අරමුණක් සඳහා ගමන් කරන විට, අල්ලාහ් තම ගැතියාට මඟ පෙන්වා දෙන බවට මෙම සිදුවීම සාක්ෂියකි. මූසා නබි අල්ලාහ්ගේ ආරක්ෂාව හා මඟ පෙන්වීම ලබා ගත් අතර, ඔහුගේ ගමන සාර්ථක විය.
5. දුෂ්කරතා හමුවේ ඉවසීමෙන් හා ධෛර්යයෙන් කටයුතු කිරීමට මෙම ආයාතය අපට උගන්වයි. තම රට හැර යාමට සිදු වූ විටදී මූසා නබි පැමිණිලි නොකර, අල්ලාහ්ගේ උපකාරය ඉල්ලා සිටියේය.