سوره آل عمران — آيت 90

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• كَفَرُوا: ڪفر ڪيائون، انڪار ڪيائون.
• بَعْدَ إِيمَانِهِمْ: پنهنجي ايمان کان پوءِ.
• ازْدَادُوا: وڌيڪ ٿيا، واڌارو ڪيائون.
• كُفْرًا: ڪفر ۾، انڪار ۾.
• لَّن تُقْبَلَ: هرگز قبول نه ڪئي ويندي.
• تَوْبَتُهُمْ: سندن توبه.
• الضَّالُّونَ: گمراهه، رستو وڃائيندڙ.

2) تفسير:

بيشڪ اهي ماڻهو جن ايمان آڻڻ کان پوءِ ڪفر اختيار ڪيو ۽ پوءِ ڪفر ۾ وڌيڪ اڳتي وڌيا ۽ انهيءَ ڪفر تي ئي قائم رهيا، انهن جي توبه ان وقت قبول نه ڪئي ويندي جڏهن موت جو وقت اچي پڄندو ۽ اهي موت کي اکين سان ڏسي وٺندا، ڇاڪاڻ ته توبه جو وقت ئي ختم ٿي چڪو هوندو. اهڙا ماڻهو ئي آهن جيڪي سڌي رستي کان ڀٽڪي ويا ۽ حق کان پري ٿي ويا. اهي ئي گمراهه ۽ رستو وڃائيندڙ آهن، جيڪي پنهنجي گمراهي تي قائم ۽ ثابت رهيا.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• ايمان هڪ وڏي نعمت آهي، ان کي سنڀالي رکڻ گهرجي ۽ ان کان پوءِ ڪفر ۽ انڪار کان بچڻ گهرجي.
• توبه جو دروازو موت کان اڳ تائين کليل آهي، پر جڏهن موت جو وقت اچي ٿو ته پوءِ توبه قبول نه ٿيندي، ان ڪري وقت رهندي ئي توبه ڪرڻ گهرجي.
• گمراهي ۽ ضلالت کان بچڻ لاءِ هميشه سڌي رستي تي قائم رهڻ گهرجي ۽ حق جي پيروي ڪرڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ جو انصاف آهي ته جيڪو شخص حياتي ۾ توبه ڪري، الله تعاليٰ سندس توبه قبول فرمائي ٿو، پر جيڪو موت جي وقت تائين ڪفر تي قائم رهي، ان لاءِ توبه جو موقعو ختم ٿي وڃي ٿو.
• اهي آيتون اسان کي سيکارين ٿيون ته اسلام ۽ ايمان جي نعمت جي قدر ڪرڻ گهرجي ۽ ان تي قائم ۽ ثابت قدم رهڻ گهرجي، ۽ هر حال ۾ الله تعاليٰ کان هدايت ۽ استقامت جي دعا گهرڻ گهرجي.