Sure Zuhruf — Ayet 20

Kelime Anlamları:

• Yahrusûn (يخرصون): Yalan söylerler, asılsız tahminlerde bulunurlar, gerçeği olmayan şeyleri uydururlar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede, müşriklerin ne kadar çelişkili ve tutarsız bir mantık içinde olduklarını görüyoruz. Onlar, putlara ve meleklere tapıyorlardı. Kendilerine bu sapkınlıklarının yanlış olduğu söylendiğinde ise, kaderi bahane ederek şöyle diyorlardı: "Eğer Rahman (olan Allah) dileseydi, biz bunlara tapmazdık. Madem ki O, bizim bunlara tapmamıza izin verdi, demek ki O bunu istiyor ve bundan razıdır."

Bu, son derece batıl bir gerekçedir. Çünkü Allah Teâlâ, kullarına akıl vermiş, peygamberler göndermiş ve kitaplar indirmiştir. Yani doğruyu yanlıştan ayırt edebilmeleri için her türlü delili önlerine sermiştir. Kaderi bahane ederek günah işlemek, Allah'ın emirlerine karşı gelmek için asla geçerli bir mazeret değildir. Nitekim Allah, hiçbir peygamberi ve hiçbir kitabı göndermediği bir topluma, o toplum günah işlediği için azap etmemiştir. Önce uyarı gelir, delil ikame edilir, sonra hesap sorulur.

Allah Teâlâ bu âyette, onların bu iddialarının hiçbir ilme dayanmadığını, sadece bir tahmin ve yalandan ibaret olduğunu haber veriyor. Onların, Allah'ın iradesi ve rızası hakkında hiçbir bilgileri yoktur. Sadece kendi heveslerine uyarak ve nefislerini rahatlatmak için böyle uydurma bir gerekçe ileri sürüyorlar. Oysa Allah'ın iradesi ile rızası farklı şeylerdir. Allah'ın bir şeyi dilemesi, o şeyin O'nun rızasına uygun olduğu anlamına gelmez. Allah, kullarının iyiliğini ister ve onları doğru yola çağırır. Ancak insan, kendi iradesiyle kötülüğü seçerse, bu Allah'ın rızasıyla değil, kulun kendi tercihiyle olur.

Sevgili kardeşlerim, bu âyet bize çok önemli bir ders veriyor: Günahlarımızı asla kaderimize yüklememeliyiz. Allah bize akıl ve irade vermiştir. Biz, bu akıl ve irademizle iyiyi kötüden ayırt edebiliriz. Peygamberlerin ve kitapların rehberliğinde doğru yolu bulabiliriz. Önemli olan, Allah'ın rızasını kazanmak için çaba göstermektir. Unutmayalım ki kıyamet gününde hiç kimse "Rabbim, beni sen yanılttın" diyemeyecektir. Herkes kendi yaptıklarından sorumlu olacaktır. Allah'ın rahmeti geniştir; tövbe kapısı her zaman açıktır. Önemli olan, bu kapıya yönelmek ve samimiyetle Allah'a dönmektir.