Ад-Духан сүресі — Аят 25

1. Сөздердің мағынасы:

• كَمْ (кәм): Мұнда "қаншама көп" деген мағынада келіп, көптікті білдіреді.
• تَرَكُوا (тәраку): Олар қалдырып кетті, арттарында қалдырды.
• جَنَّاتٍ (жаннат): Бақтар, бақшалар — ағаштары мол, көлеңкелі, жемістері көп орындар.
• عُيُونٍ (ғуюн): Бұлақтар, ағып жатқан су көздері.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта Перғауын мен оның қауымын суға батырып жойғаннан кейін, олардың арттарында қалдырған байлықтары мен игіліктерін еске салады. Олар қаншама бақтарды, ағып жатқан бұлақтарды, егістік алқаптарды, әдемі үйлер мен сарайларды және өздері рахаттанып өмір сүрген молшылықты қалдырып кетті. Бұл — олардың дүниедегі барлық байлығы мен сән-салтанаты бір сәтте жоқ болып, ешбір пайда бермейтінін көрсететін мысал. Олар бұл игіліктердің иесі болып қала алмады, өйткені Алланың әмірі келгенде, бүкіл дүниелік байлық артта қалып, адам тек өз ісімен ғана кездеседі.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Дүние байлығы мен сән-салтанат адамды Алланың жазасынан құтқара алмайды. Перғауынның мысалы — бұған айқын дәлел.
• Алла Тағала қандай қуатты, бай халықты да бір сәтте жоқ ете алады. Бұл — Алланың құдіретінің шексіздігін көрсетеді.
• Адам баласы дүниеге тым беріліп, оны мәңгілік санап қалмауы керек. Барлық нығмет — уақытша, ал мәңгілік өмір — ақыретте.
• Бұл аят мұсылманды дүниеқұмарлықтан сақтандырып, ақыретке дайындық жасауға шақырады.
• Алланың әділдігі мен хикметі — тарихтағы әрбір залым халықтың ақыры осындай болғанын көрсетеді. Бұл мұсылманның жүрегіне тыныштық пен сенім ұялатады: әділетсіздік мәңгілікке жалғаспайды.