Аль-Анам сүресі — Аят 115

1. Сөздердің мағынасы:

• وَنَمَّتْ (уа таммат) — толық болды, жетілді, кемелденді.
• كَلِمَةُ رَبِّكَ (кәлимату раббикә) — Раббыңның сөзі, яғни Құран және Оның уәделері мен үкімдері.
• صِدْقًا (сидқан) — шындық тұрғысынан, хабарларында шынайы.
• عَدْلًا (ғадлан) — әділдік тұрғысынан, үкімдерінде әділ.
• لَا مُبَدِّلَ (лә мубаддилә) — өзгертуші жоқ, ауыстырушы жоқ.
• السَّمِيعُ (ас-Самиғ) — Естуші, барлық айтылғанды еститін.
• الْعَلِيمُ (ал-Ғалим) — Білуші, барлық нәрсені білетін.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта Өзінің сөзінің — яғни Құранның және Оның уәделері мен үкімдерінің — ең жоғарғы кемелдік деңгейіне жеткенін хабарлайды. Ол сөз шындық жағынан да, әділдік жағынан да толық. Құранның хабарлары — пайғамбарлар туралы, өткен қауымдар туралы, қиямет күні туралы айтылғандары — бәрі шындыққа негізделген, онда ешбір өтірік пен қателік жоқ. Ал оның үкімдері мен заңдары әділдіктің тура жолында, онда ешбір зұлымдық пен теңсіздік жоқ.

Аллаһтың сөздерін ешкім өзгерте алмайды, ешкім оның үкімін жоя алмайды, ешкім Оның қазысын қайтара алмайды. Бұл — Аллаһтың сөзінің мызғымас беріктігі мен өзгермейтін тұрақтылығын білдіреді. Кімде-кім Аллаһтың кәламдарын бұрмалауға, өзгертуге немесе жоққа шығаруға тырысса, ол ешқашан мақсатына жете алмайды.

Содан кейін Аллаһ Өзінің екі сипатын — «ас-Самиғ» (Естуші) және «ал-Ғалим» (Білуші) — атап өтеді. Ол құлдарының айтқан сөздерін толық естиді және олардың ішкі жүректеріндегі ниеттерін, жасырын ойларын да біледі. Яғни, Аллаһтың сөздерін өзгертуге әрекет еткендердің де сөздерін естиді, ниеттерін біледі және оларға лайықты жазасын береді. Бұл — Аллаһтың әділдігінің тағы бір көрінісі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Құран — шындық пен әділдіктің кемел кітабы. Оның хабарлары шынайы, үкімдері әділ. Бұл — адам баласын Құранға сенуге және оны басшылыққа алуға шақыратын үлкен дәлел.
• Аллаһтың сөзі өзгермейді. Бұл мұсылманға тыныштық пен сенімділік береді: Аллаһтың уәдесі де, ескертуі де міндетті түрде орындалады. Сондықтан әркім Аллаһтың уәдесіне үміт артып, ескертуінен сақтануы керек.
• Аллаһ — Естуші және Білуші. Ол біздің әрбір сөзімізді естиді, әрбір ойымызды біледі. Бұл бізді жақсылыққа шақырып, жамандықтан тыйылуға тәрбиелейді. Өйткені біз Аллаһтың алдында әрдайым ашықпыз.
• Құранға деген сүйіспеншілік пен сенім артады. Бұл аят Құранның кемелдігін, оның өзгермейтіндігін және Аллаһтың әділдігін білдіреді. Бұл — мұсылман жүрегіне иман нұрын себеді, Құранды оқуға, түсінуге және онымен өмір сүруге деген құлшынысты арттырады.